CEO Securitize Carlos Domingo cho rằng cổ phiếu và ETF được token hóa có thể trở thành chất xúc tác lớn tiếp theo của thị trường tài sản thực on-chain, đưa quy mô mảng RWA từ khoảng 30 tỷ USD hiện nay lên mức hàng nghìn tỷ USD.
Phát biểu tại một phiên thảo luận ở ETHConf tại New York hôm thứ Ba, Domingo nhận định rằng việc đưa cổ phiếu và các quỹ ETF lên blockchain có thể mở ra một thị trường lớn hơn rất nhiều so với các sản phẩm RWA đang phổ biến hiện nay như trái phiếu kho bạc Mỹ token hóa.
Theo Domingo, tổng quy mô thị trường cổ phiếu và ETF toàn cầu vào khoảng 150 nghìn tỷ USD. Nếu chỉ 2% đến 3% trong số đó được chuyển lên on-chain, thị trường này có thể tiến rất gần mốc 5 nghìn tỷ USD.
Cổ phiếu token hóa có thể là bước nhảy lớn của RWA
Trong hai năm qua, tokenized Treasuries đã trở thành danh mục nổi bật nhất trong lĩnh vực RWA, nhờ nhu cầu lớn với tài sản có lợi suất, thanh khoản cao và rủi ro thấp hơn so với nhiều sản phẩm crypto truyền thống.
Tuy nhiên, Domingo cho rằng trái phiếu kho bạc Mỹ chỉ là giai đoạn đầu. Động lực thật sự có thể đến từ cổ phiếu và ETF, vì đây là những tài sản có quy mô lớn hơn, quen thuộc hơn với nhà đầu tư toàn cầu và có khả năng tạo ra một lớp thị trường tài chính mới trên blockchain.
Điểm đáng chú ý trong quan điểm của Domingo không chỉ nằm ở con số 5 nghìn tỷ USD, mà ở cách ông nhìn RWA như một bước chuyển hạ tầng. Nếu cổ phiếu, ETF và các tài sản chứng khoán truyền thống có thể được giao dịch, chuyển nhượng và tích hợp vào DeFi, blockchain sẽ không chỉ là nơi phát hành token mà có thể trở thành một lớp thanh toán mới cho thị trường vốn.
Không phải sản phẩm tokenized stock nào cũng là cổ phiếu thật
Domingo cũng nhấn mạnh sự khác biệt giữa cổ phiếu token hóa thực sự và các sản phẩm đang được quảng bá là tokenized equities trên thị trường.
Theo ông, nhiều sản phẩm hiện nay không đại diện cho quyền sở hữu trực tiếp với cổ phiếu cơ sở. Thay vào đó, chúng có thể là sản phẩm phái sinh hoặc cấu trúc tổng hợp, cho phép nhà đầu tư tiếp xúc với biến động giá cổ phiếu nhưng không có đầy đủ quyền lợi như cổ đông thật sự.
Đây là điểm then chốt đối với tương lai của tokenized equities. Một sản phẩm cổ phiếu token hóa đúng nghĩa không chỉ phản ánh giá cổ phiếu, mà còn cần gắn với quyền sở hữu, cổ tức, quyền biểu quyết và các quyền lợi pháp lý khác của nhà đầu tư.
Nếu thiếu các yếu tố này, tokenized stock chỉ là một lớp sản phẩm giao dịch giá, chưa phải là sự chuyển đổi thật sự của thị trường chứng khoán lên blockchain.
Ethereum vẫn được xem là hạ tầng phù hợp cho token hóa tổ chức
Domingo cho rằng các blockchain công khai, đặc biệt là Ethereum, vẫn là hạ tầng phù hợp nhất để phục vụ tokenization ở cấp độ tổ chức, bất chấp những lo ngại liên quan đến tính minh bạch, quyền riêng tư và tuân thủ pháp lý.
Theo mô hình của Securitize, tài sản có thể được phát hành và di chuyển trên mạng permissionless, nhưng smart contract sẽ giới hạn quyền sở hữu cho các nhà đầu tư đã được phê duyệt. Cách tiếp cận này cho phép kết hợp hai yếu tố: khả năng mở của blockchain công khai và yêu cầu kiểm soát của thị trường tài chính truyền thống.
Đây cũng là hướng đi mà nhiều tổ chức lớn đang theo đuổi: không đưa tài sản lên blockchain theo kiểu hoàn toàn tự do, mà xây dựng các lớp kiểm soát danh tính, tuân thủ và chuyển nhượng ngay trong smart contract.
Securitize muốn mở rộng vai trò trong thị trường tokenization
Những phát biểu của Domingo xuất hiện trong bối cảnh Securitize đang chuẩn bị lên sàn và tiếp tục mở rộng vai trò trong lĩnh vực token hóa tài sản cho tổ chức.
Công ty hiện là một trong những nhà cung cấp hạ tầng tokenization lớn, từng hợp tác với nhiều tổ chức tài chính lớn, bao gồm BlackRock. Securitize cũng đã công bố quan hệ hợp tác với New York Stock Exchange và công ty đại lý chuyển nhượng Computershare, nhằm hỗ trợ giao dịch và thanh toán cổ phiếu trên blockchain.
Các động thái này cho thấy tokenization đang bước sang giai đoạn mới. Thay vì chỉ tập trung vào stablecoin hoặc trái phiếu kho bạc token hóa, thị trường bắt đầu hướng đến các tài sản có quy mô lớn hơn như cổ phiếu, ETF và chứng khoán đại chúng.
Thị trường blockchain có thể chạy song song với tài chính truyền thống
Domingo cho rằng thị trường tài chính truyền thống sẽ không biến mất. Thay vào đó, một thị trường mới có thể hình thành song song, vận hành trên blockchain rails và dần hấp thụ thêm hoạt động giao dịch nhờ hiệu quả cao hơn.
Theo ông, lợi thế của chứng khoán token hóa nằm ở khả năng thanh toán gần như tức thì, chuyển nhượng 24/7 và tích hợp sâu hơn với các ứng dụng DeFi. Trong dài hạn, điều này có thể giúp thị trường vốn hoạt động linh hoạt hơn so với hệ thống hiện tại, vốn phụ thuộc vào giờ giao dịch, trung gian lưu ký và quy trình thanh toán nhiều bước.
Tuy nhiên, để đạt đến quy mô nghìn tỷ USD, tokenized equities vẫn phải vượt qua nhiều rào cản lớn, đặc biệt là pháp lý, quyền sở hữu, chuẩn lưu ký, bảo vệ nhà đầu tư và khả năng tương thích với hệ thống chứng khoán hiện hành.
Vì sao phát biểu của CEO Securitize đáng chú ý?
Con số 5 nghìn tỷ USD không chỉ là một dự báo tăng trưởng lạc quan. Nó phản ánh một cuộc cạnh tranh lớn hơn: ai sẽ kiểm soát lớp hạ tầng mới của thị trường vốn toàn cầu.
Nếu stablecoin đưa đồng USD lên blockchain, thì tokenized equities có thể đưa cổ phiếu, ETF và các tài sản đầu tư phổ biến nhất thế giới vào môi trường on-chain. Khi đó, RWA sẽ không còn là một mảng phụ trong crypto, mà có thể trở thành cầu nối trực tiếp giữa thị trường tài chính truyền thống và DeFi.
Tuy vậy, điểm quyết định sẽ không nằm ở việc có bao nhiêu cổ phiếu được “gắn giá” lên blockchain, mà là liệu nhà đầu tư có thực sự sở hữu tài sản, nhận được quyền lợi đầy đủ và được bảo vệ bởi khung pháp lý rõ ràng hay không.
Nếu làm được điều đó, tokenized stocks có thể trở thành một trong những narrative lớn nhất của chu kỳ crypto tiếp theo. Nếu không, thị trường này có nguy cơ chỉ dừng lại ở các sản phẩm synthetic phục vụ giao dịch ngắn hạn.
Cổ phiếu token hóa có thể biến DeFi thành thị trường margin toàn cầu
Nếu cổ phiếu token hóa chỉ dừng lại ở việc “mua cổ phiếu trên blockchain”, tiềm năng của thị trường này sẽ bị đánh giá thấp. Điểm quan trọng hơn nằm ở chỗ: một khi cổ phiếu và ETF được đưa lên on-chain dưới dạng tài sản có quyền sở hữu rõ ràng, chúng có thể trở thành lớp tài sản thế chấp mới cho DeFi.
Hiện tại, phần lớn DeFi vẫn xoay quanh các tài sản crypto-native như ETH, BTC wrapped, stablecoin hoặc một số token lớn. Điều này khiến quy mô thị trường bị giới hạn trong chính thanh khoản nội bộ của crypto. Nhưng nếu tokenized stocks, tokenized ETFs hoặc các sản phẩm như S&P 500 ETF có thể được sử dụng làm collateral, DeFi sẽ có cơ hội kết nối trực tiếp với thị trường tài chính truyền thống.
Khi đó, nhà đầu tư có thể dùng cổ phiếu token hóa để vay stablecoin, mở vị thế margin, xây dựng chiến lược phòng hộ hoặc tham gia các sản phẩm lợi suất on-chain mà không cần bán tài sản cơ sở. Một ETF token hóa theo dõi chỉ số lớn có thể trở thành tài sản thế chấp tương tự cách trái phiếu kho bạc Mỹ được sử dụng trong thị trường repo truyền thống.
Đây mới là điểm có thể làm thay đổi quy mô của DeFi. Thay vì chỉ phục vụ trader crypto, DeFi có thể dần trở thành một thị trường margin toàn cầu, nơi cổ phiếu, ETF, stablecoin và tài sản crypto cùng tồn tại trong một hệ thống thanh toán mở, hoạt động 24/7.
Tuy nhiên, cơ hội này cũng đi kèm rủi ro lớn hơn. Cổ phiếu không giống stablecoin hay token thông thường. Chúng có cổ tức, quyền biểu quyết, chia tách cổ phiếu, mua lại cổ phiếu, sáp nhập doanh nghiệp và nhiều sự kiện pháp lý khác. Nếu các yếu tố này không được xử lý chính xác on-chain, tokenized stocks có thể tạo ra một lớp rủi ro mới cho lending protocol, oracle, custodian và cả người dùng cuối.
Nói cách khác, tokenized equities có thể mở rộng DeFi ra ngoài biên giới crypto, nhưng chỉ khi thị trường giải quyết được câu hỏi cốt lõi: token đó có thật sự đại diện cho quyền sở hữu tài sản hay chỉ là một sản phẩm theo dõi giá?
Ethereum có lợi thế, nhưng chưa chắc là người thắng cuối cùng
Việc Carlos Domingo nhấn mạnh vai trò của Ethereum là điều dễ hiểu. Ethereum hiện vẫn là hệ sinh thái có thanh khoản DeFi sâu nhất, nhiều tiêu chuẩn token phổ biến nhất, cộng đồng developer lớn và mức độ tin cậy cao trong mắt các tổ chức khi nói đến tài sản on-chain.
Đối với tokenization, những yếu tố này rất quan trọng. Một cổ phiếu token hóa sẽ có giá trị hơn nếu nó có thể dễ dàng kết nối với ví, lending protocol, DEX, stablecoin, custody provider và các lớp hạ tầng tuân thủ. Ở điểm này, Ethereum đang có lợi thế rõ ràng vì phần lớn thanh khoản và ứng dụng DeFi chất lượng cao vẫn tập trung quanh hệ sinh thái này.
Nhưng lợi thế ban đầu không đồng nghĩa với chiến thắng cuối cùng. Tokenized stocks là một bài toán khác với token DeFi thông thường. Thị trường này cần compliance, định danh nhà đầu tư, kiểm soát chuyển nhượng, quyền riêng tư, khả năng xử lý corporate actions và kết nối với hệ thống pháp lý off-chain. Đây là những yêu cầu mà một blockchain công khai như Ethereum không thể giải quyết chỉ bằng thanh khoản và thương hiệu.
Chính vì vậy, cuộc đua tokenized equities có thể không chỉ thuộc về Ethereum mainnet. Các Layer 2, blockchain chuyên biệt cho tổ chức, permissioned chain hoặc hybrid model giữa public blockchain và hệ thống kiểm soát riêng đều có cơ hội cạnh tranh. Trong thực tế, nhiều tổ chức tài chính có thể muốn tận dụng tính minh bạch và khả năng lập trình của blockchain, nhưng vẫn cần một môi trường có thể kiểm soát danh tính, quyền truy cập và nghĩa vụ pháp lý.
Điều này tạo ra một kịch bản thực tế hơn: Ethereum có thể trở thành lớp thanh khoản và settlement quan trọng, nhưng không nhất thiết là nơi toàn bộ cổ phiếu token hóa được phát hành và giao dịch trực tiếp. Một phần thị trường có thể nằm trên Ethereum, một phần trên L2, một phần trên các mạng permissioned và một phần được kết nối qua các chuẩn tương tác mới.
Vì vậy, câu hỏi lớn không chỉ là “cổ phiếu có lên Ethereum hay không”, mà là blockchain nào có thể cân bằng tốt nhất giữa ba yếu tố: thanh khoản, tuân thủ và quyền sở hữu pháp lý.
Nếu Ethereum làm được điều đó, nó có thể trở thành hạ tầng trung tâm của thị trường vốn on-chain. Nhưng nếu các tổ chức ưu tiên kiểm soát và quyền riêng tư hơn tính mở, người thắng cuối cùng có thể là một mô hình lai, nơi Ethereum chỉ là một phần trong mạng lưới tài chính token hóa rộng hơn.
