Securitize, công ty tokenization đứng sau quỹ BUIDL của BlackRock, vừa vượt qua một cột mốc quan trọng trong kế hoạch trở thành doanh nghiệp đại chúng tại Mỹ. Động thái này diễn ra trong bối cảnh tokenization đang dần chuyển từ một narrative trong crypto thành một hướng đi được các định chế tài chính lớn theo đuổi nghiêm túc.
Theo thông báo mới nhất, Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ đã tuyên bố hồ sơ đăng ký liên quan đến thương vụ sáp nhập giữa Securitize và Cantor Equity Partners II có hiệu lực. Cantor Equity Partners II là một SPAC được hậu thuẫn bởi một đơn vị liên kết với Cantor Fitzgerald.
Bước đi này chưa đồng nghĩa Securitize đã chính thức niêm yết, nhưng là điều kiện quan trọng để thương vụ tiến tới vòng bỏ phiếu cổ đông. Cổ đông của Cantor Equity Partners II dự kiến sẽ bỏ phiếu vào ngày 29/6. Nếu được thông qua, thương vụ có thể hoàn tất ngay sau đó, đưa công ty kết hợp lên giao dịch trên Sở Giao dịch Chứng khoán New York với mã SECZ.
Securitize là ai?
Securitize là một trong những công ty hạ tầng nổi bật nhất trong lĩnh vực tokenization tài sản thực. Công ty cung cấp công nghệ phát hành, quản lý, chuyển nhượng và giao dịch tài sản tokenized cho nhiều tổ chức tài chính lớn.
Điểm khiến Securitize được chú ý nhiều nhất là vai trò đứng sau BlackRock USD Institutional Digital Liquidity Fund, thường được biết đến với tên BUIDL. Đây là quỹ thị trường tiền tệ tokenized của BlackRock ra mắt năm 2024, tập trung vào tài sản ngắn hạn như trái phiếu Kho bạc Mỹ, tiền mặt và các công cụ tương đương tiền.
BUIDL hiện được xem là một trong những sản phẩm tokenized Treasury lớn nhất thị trường, đồng thời là ví dụ rõ ràng cho việc các tài sản tài chính truyền thống có thể được đưa lên blockchain trong khuôn khổ quản lý.
Ngoài BlackRock, Securitize cũng cung cấp hạ tầng cho các sản phẩm hoặc đối tác liên quan đến Apollo, KKR, Hamilton Lane và VanEck.
Vì sao việc niêm yết của Securitize đáng chú ý?
Việc Securitize tiến gần hơn tới NYSE không chỉ là câu chuyện riêng của một công ty crypto. Nó phản ánh một xu hướng lớn hơn: tokenization đang được kéo vào thị trường vốn truyền thống.
Trong vài năm trước, RWA thường được nhìn như một mảng nhỏ trong DeFi, chủ yếu xoay quanh stablecoin, trái phiếu tokenized hoặc private credit. Nhưng hiện tại, cuộc chơi đã mở rộng sang các định chế lớn, sàn chứng khoán, công ty quản lý tài sản và ngân hàng toàn cầu.
Nếu Securitize niêm yết thành công, đây sẽ là một trong những trường hợp đáng chú ý nhất cho thấy một công ty hạ tầng tokenization có thể bước từ thị trường crypto sang thị trường chứng khoán truyền thống.
Điểm quan trọng nằm ở chỗ Securitize không chỉ phát hành token. Công ty đang cố xây lớp hạ tầng tuân thủ cho tài sản tokenized, bao gồm transfer agent, quản lý nhà đầu tư, quy trình pháp lý và kết nối với các tổ chức tài chính lớn.
NYSE cũng đang bước vào tokenized securities
Một điểm đáng chú ý khác là Securitize đang hợp tác với NYSE để phát triển hạ tầng cho chứng khoán tokenized. Trước đó, NYSE và Securitize đã ký biên bản ghi nhớ nhằm hỗ trợ phát triển nền tảng chứng khoán tokenized, trong đó Securitize đóng vai trò liên quan đến hạ tầng transfer agent kỹ thuật số.
Điều này cho thấy tokenization không còn chỉ xoay quanh các quỹ tiền tệ tokenized hay sản phẩm DeFi. Thị trường đang tiến gần hơn tới kịch bản cổ phiếu, ETF và các chứng khoán truyền thống có thể được phát hành hoặc giao dịch dưới dạng token trong khuôn khổ được quản lý.
Nếu mô hình này phát triển, lợi ích được kỳ vọng bao gồm thời gian thanh toán nhanh hơn, khả năng giao dịch mở rộng ngoài khung giờ truyền thống, minh bạch dữ liệu sở hữu và giảm bớt một số lớp trung gian vận hành.
Tuy nhiên, đây vẫn là lĩnh vực nhạy cảm về pháp lý. Tokenized securities không đơn giản là “đưa cổ phiếu lên blockchain”, mà còn phải đảm bảo quyền sở hữu, quyền nhận cổ tức, quyền biểu quyết, lưu ký, thanh toán và xử lý rủi ro theo chuẩn thị trường vốn.
Bối cảnh: tokenization đang tăng tốc
Tokenization là quá trình tạo đại diện blockchain cho các tài sản truyền thống như quỹ đầu tư, trái phiếu, private credit, bất động sản hoặc cổ phiếu. Thay vì tài sản chỉ tồn tại trong hệ thống sổ sách tập trung, quyền sở hữu hoặc quyền lợi kinh tế có thể được biểu diễn bằng token trên blockchain.
Theo dữ liệu thị trường được nhiều tổ chức theo dõi, quy mô tài sản tokenized đã tăng mạnh trong năm qua và vượt mốc hàng chục tỷ USD. Các dự báo dài hạn từ những tổ chức như Citi, Boston Consulting Group và Ripple đều cho rằng tokenized assets có thể trở thành thị trường trị giá hàng nghìn tỷ USD trong thập kỷ tới.
Dù các dự báo này còn phụ thuộc nhiều vào pháp lý và mức độ chấp nhận của thị trường, điểm đáng chú ý là tokenization hiện đã thu hút sự tham gia của BlackRock, Franklin Templeton, JPMorgan, Fidelity, Apollo, KKR và nhiều tổ chức tài chính lớn khác.
Nói cách khác, RWA không còn là một trend thuần crypto. Nó đang trở thành một hướng thử nghiệm nghiêm túc của tài chính truyền thống.
Vì sao Securitize vẫn đi tiếp khi nhiều công ty crypto chậm IPO?
Việc Securitize tiếp tục kế hoạch niêm yết càng đáng chú ý trong bối cảnh một số công ty crypto khác như Kraken hay Consensys được cho là đã tạm dừng hoặc trì hoãn kế hoạch IPO do điều kiện thị trường biến động.
Điều này cho thấy Securitize đang ở vị thế khác so với nhiều công ty crypto thuần giao dịch hoặc hạ tầng Web3. Doanh nghiệp này gắn trực tiếp với dòng vốn tổ chức, tài sản truyền thống và xu hướng tokenization được các định chế lớn quan tâm.
Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào chu kỳ đầu cơ crypto, Securitize có câu chuyện gần hơn với hạ tầng thị trường vốn: nếu tài sản truyền thống được tokenized nhiều hơn, nhu cầu về transfer agent, compliance, quản lý nhà đầu tư và hạ tầng phát hành cũng tăng theo.
Đây có thể là lý do thị trường theo dõi sát thương vụ này. Nếu Securitize lên sàn thành công, nó có thể trở thành một chỉ báo cho mức độ chấp nhận của Phố Wall với mảng tokenization.
Góc nhìn về Securitize tiến gần ngày niêm yết NYSE
Securitize niêm yết thành công sẽ không tự động chứng minh tokenization đã thắng. Nhưng nó sẽ tạo ra một cột mốc quan trọng: một công ty hạ tầng RWA có quan hệ sâu với BlackRock và NYSE bước vào thị trường đại chúng Mỹ.
Điều này có thể giúp mảng tokenization được định giá rõ hơn. Thay vì chỉ nhìn vào TVL on-chain, nhà đầu tư có thể bắt đầu đánh giá doanh thu, AUM, biên lợi nhuận, quan hệ đối tác và khả năng mở rộng của các công ty hạ tầng RWA.
Với crypto, đây là tín hiệu cho thấy RWA đang bước sang giai đoạn mới. Giai đoạn đầu là stablecoin. Giai đoạn tiếp theo là Treasury tokenized. Còn giai đoạn lớn hơn có thể là chứng khoán, quỹ đầu tư và các tài sản tài chính truyền thống được đưa lên blockchain theo cách tuân thủ.
Tuy nhiên, rủi ro vẫn còn nhiều. Tokenization phải đối mặt với bài toán pháp lý, thanh khoản thứ cấp, quyền lợi pháp lý của holder, tích hợp với hệ thống tài chính cũ và niềm tin của nhà đầu tư tổ chức. Không phải tài sản nào tokenized cũng có thanh khoản thật, và không phải sản phẩm nào gắn mác RWA cũng tạo ra giá trị bền vững.
SPAC có thể là con dao hai lưỡi với Securitize
Việc đi đường vòng qua SPAC giúp Securitize rút ngắn đáng kể quá trình trở thành công ty đại chúng. Thay vì IPO truyền thống với nhiều vòng thẩm định, roadshow và định giá kéo dài, sáp nhập với Cantor Equity Partners II cho phép công ty bước nhanh hơn vào thị trường chứng khoán Mỹ, đặc biệt trong giai đoạn tokenization đang nhận được sự chú ý lớn từ Phố Wall.
Nhưng tốc độ cũng đi kèm áp lực.
Khi còn là công ty tư nhân, Securitize có thể được nhìn nhận chủ yếu qua narrative: BlackRock hậu thuẫn, đứng sau BUIDL, hợp tác với các tên tuổi lớn và nằm ở trung tâm xu hướng RWA. Tuy nhiên, một khi đã niêm yết, thị trường sẽ nhìn công ty bằng một lăng kính khác: doanh thu, biên lợi nhuận, tốc độ tăng trưởng tài sản tokenized, khả năng giữ chân khách hàng tổ chức và mức độ chuyển hóa các quan hệ đối tác thành dòng tiền thật.
Đây là điểm rất quan trọng. Trong crypto, một dự án có thể tăng giá mạnh nhờ narrative. Nhưng trên thị trường đại chúng, narrative chỉ là phần mở đầu. Về dài hạn, nhà đầu tư sẽ cần thấy mô hình kinh doanh có khả năng mở rộng, doanh thu lặp lại và nhu cầu thực sự từ các định chế tài chính.
SPAC cũng từng là lựa chọn phổ biến của nhiều công ty công nghệ và fintech trong các chu kỳ trước. Nhưng không ít trường hợp sau khi niêm yết đã bị thị trường điều chỉnh mạnh vì kỳ vọng ban đầu quá cao, trong khi kết quả kinh doanh thực tế chưa theo kịp. Với Securitize, rủi ro tương tự nằm ở việc nhà đầu tư có thể định giá công ty như một biểu tượng của “tương lai tokenization”, dù thị trường RWA vẫn đang ở giai đoạn đầu và còn phụ thuộc nhiều vào pháp lý, thanh khoản thứ cấp và mức độ chấp nhận của tổ chức.
Nói cách khác, SPAC giúp Securitize đi nhanh hơn, nhưng cũng buộc công ty phải minh bạch sớm hơn. Sau khi lên sàn, câu hỏi sẽ không còn là “Securitize có đang ở đúng trend không?”, mà là “trend đó đã đủ lớn để tạo ra doanh thu bền vững cho Securitize hay chưa?”
Đây mới là phép thử thật sự.
Nếu Securitize chứng minh được rằng tokenization không chỉ là một câu chuyện truyền thông mà là một mảng hạ tầng tài chính có dòng tiền thực, thương vụ này có thể trở thành cột mốc lớn cho toàn bộ ngành RWA. Ngược lại, nếu thị trường kỳ vọng quá nhanh trong khi adoption thực tế diễn ra chậm, SECZ có thể trở thành ví dụ cho khoảng cách giữa narrative blockchain và tốc độ triển khai của tài chính truyền thống.
Kết luận
Việc SEC tuyên bố hồ sơ sáp nhập của Securitize có hiệu lực là một bước tiến lớn đối với công ty, nhưng cũng là một tín hiệu rộng hơn cho toàn bộ mảng tokenization.
Nếu thương vụ được cổ đông thông qua và Securitize chính thức giao dịch trên NYSE với mã SECZ, thị trường sẽ có thêm một case study quan trọng về cách crypto infrastructure bước vào hệ thống tài chính truyền thống.
Trong chu kỳ trước, câu chuyện lớn là DeFi muốn thay thế Phố Wall. Nhưng với tokenization, hướng đi đang thực tế hơn: đưa một phần hạ tầng của Phố Wall lên blockchain, trong khuôn khổ mà các định chế lớn có thể chấp nhận.
Đó có thể là lý do Securitize đang được theo dõi sát. Không phải vì đây chỉ là một thương vụ SPAC, mà vì nó nằm đúng giao điểm giữa crypto, RWA và thị trường vốn truyền thống.
