ARK Invest của Cathie Wood đã mua mạnh cổ phiếu SpaceX ngay trong ngày đầu Elon Musk đưa công ty lên sàn, biến thương vụ IPO lịch sử này thành một trong những cú đặt cược lớn nhất của quỹ vào nhóm tài sản tăng trưởng cao.
Theo dữ liệu giao dịch được công bố, ARK đã mua gần 3,3 triệu cổ phiếu SpaceX, mã giao dịch SPCX, trong ngày IPO. Với giá đóng cửa 160,95 USD/cổ phiếu, lượng cổ phiếu này có giá trị hơn 500 triệu USD vào cuối phiên.
SpaceX trước đó định giá IPO ở mức 135 USD/cổ phiếu. Cổ phiếu mở cửa cao hơn giá chào bán và kết phiên tăng hơn 19%, phản ánh nhu cầu lớn từ nhà đầu tư đối với một trong những cái tên công nghệ được chờ đợi nhất trên thị trường đại chúng.
Đáng chú ý, thương vụ mua vào của ARK nhiều khả năng được tài trợ một phần bằng việc bán bớt các vị thế khác. Trong tuần trước khi SpaceX niêm yết, ARK đã bán gần 280 triệu USD cổ phiếu. Riêng trong ngày IPO, quỹ tiếp tục bán khoảng 948.000 cổ phiếu thuộc 13 công ty, với giá trị tối thiểu khoảng 48 triệu USD, bao gồm các mã như Advanced Micro Devices, Roku và Baidu.
ARK Innovation ETF, quỹ chủ lực của Cathie Wood, là bên mua mạnh nhất. Sau giao dịch, SpaceX chiếm khoảng 3,28% danh mục của ARKK, nhanh chóng trở thành một vị thế đáng chú ý trong rổ tài sản đổi mới sáng tạo của quỹ.
Động thái này cho thấy ARK đang tiếp tục trung thành với chiến lược đặt cược vào các công ty có khả năng tạo ra thay đổi lớn trong dài hạn. Với Cathie Wood, SpaceX không chỉ là một công ty hàng không vũ trụ, mà còn là câu chuyện giao thoa giữa vệ tinh, internet toàn cầu, hạ tầng dữ liệu, AI và tham vọng mở rộng kinh tế ngoài Trái Đất.
ARK từng công bố mô hình định giá SpaceX với kỳ vọng giá trị doanh nghiệp có thể đạt khoảng 2,5 nghìn tỷ USD vào năm 2030. Trong kịch bản lạc quan hơn, con số này có thể tiến gần 3,1 nghìn tỷ USD. Mô hình này được xây dựng dựa trên mức định giá tư nhân khoảng 350 tỷ USD của SpaceX vào năm 2024.
Tuy nhiên, điểm đáng chú ý hơn với thị trường crypto là ARK cũng là một trong những tổ chức ủng hộ Bitcoin mạnh mẽ nhất. Cathie Wood nhiều lần đưa ra các mục tiêu giá dài hạn rất cao cho Bitcoin, trong đó có các kịch bản lên tới hàng triệu USD vào năm 2030. ARK hiện cũng vận hành một quỹ ETF Bitcoin giao ngay.
Vì vậy, việc một trong những “Bitcoin bull” nổi bật nhất Phố Wall xoay vốn mạnh sang SpaceX tạo ra một tín hiệu đáng chú ý: dòng tiền rủi ro không biến mất, nhưng đang được tái phân bổ.
Sau giai đoạn Bitcoin ETF và crypto nhận được sự chú ý lớn, thị trường hiện chứng kiến làn sóng mới xoay quanh AI, hàng không vũ trụ và các công ty công nghệ tư nhân khổng lồ chuẩn bị bước ra thị trường đại chúng. SpaceX đã mở màn, trong khi OpenAI và Anthropic cũng được xem là những cái tên có thể tạo ra làn sóng IPO tiếp theo.
Với crypto, điều này có thể tạo áp lực ngắn hạn. Nguồn vốn đầu cơ luôn có giới hạn. Khi các nhà đầu tư phải lựa chọn giữa Bitcoin, altcoin, AI và những cổ phiếu công nghệ tăng trưởng cực cao như SpaceX, dòng tiền có thể tạm thời rời khỏi các tài sản crypto kém thanh khoản hơn để đuổi theo những câu chuyện mới trên thị trường chứng khoán.
Dù vậy, đây không nhất thiết là tín hiệu tiêu cực dài hạn cho Bitcoin. Trái lại, nó cho thấy khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư tổ chức vẫn đang tồn tại. Điểm khác biệt là họ đang chọn nơi có câu chuyện tăng trưởng rõ ràng nhất trong từng thời điểm.
SpaceX có “giấc mơ vũ trụ”. AI có “giấc mơ tự động hóa”. Bitcoin có “giấc mơ tiền tệ phi tập trung”. Cả ba đều cạnh tranh trong cùng một vùng vốn: vốn tăng trưởng dài hạn, chấp nhận biến động cao và đặt cược vào tương lai.
Với ARK, việc mua hơn 500 triệu USD cổ phiếu SpaceX trong ngày đầu giao dịch không chỉ là một thương vụ đầu tư. Nó còn là lời nhắc rằng trong chu kỳ mới, crypto không còn là câu chuyện rủi ro duy nhất hấp dẫn nhà đầu tư tổ chức. Bitcoin vẫn có vị trí riêng, nhưng dòng tiền lớn sẽ luôn đi tới nơi nào có narrative mạnh nhất, thanh khoản đủ lớn và kỳ vọng tăng trưởng đủ thuyết phục.
Cathie Wood đang chọn “innovation có doanh thu” thay vì chỉ chọn narrative
Điểm đáng chú ý trong thương vụ ARK mua mạnh cổ phiếu SpaceX không chỉ nằm ở quy mô hơn 500 triệu USD. Điều đáng nói hơn là Cathie Wood đang cho thấy một sự dịch chuyển tinh tế trong cách chọn “innovation”.
ARK vẫn theo đuổi những câu chuyện tăng trưởng cao, nhưng thị trường hiện tại đã khác giai đoạn tiền rẻ. Nhà đầu tư không còn dễ dàng trả giá cao cho một ý tưởng chỉ vì nó nghe đủ lớn, đủ mới hoặc đủ tương lai. Sau nhiều chu kỳ điều chỉnh mạnh, khẩu vị của dòng vốn tổ chức đã trở nên thực dụng hơn: innovation vẫn hấp dẫn, nhưng tốt nhất phải đi kèm doanh thu, sản phẩm thật và thị trường thật.
SpaceX phù hợp với tiêu chí đó hơn phần lớn các câu chuyện tăng trưởng khác. Công ty không chỉ bán một giấc mơ về vũ trụ. SpaceX có hoạt động phóng vệ tinh, hợp đồng thương mại, hợp đồng chính phủ, Starlink, hạ tầng internet vệ tinh và vị thế gần như độc nhất trong ngành hàng không vũ trụ tư nhân. Nói cách khác, đây là một câu chuyện tương lai nhưng đã có dòng tiền hiện tại để chống lưng.
Đây là điểm khiến SpaceX khác với nhiều narrative từng xuất hiện trong crypto hoặc công nghệ. Một dự án có thể kể câu chuyện rất hay về AI, blockchain, metaverse hay tài chính phi tập trung, nhưng nếu chưa chứng minh được nhu cầu thật, doanh thu thật và khả năng mở rộng thật, dòng vốn lớn sẽ dè dặt hơn nhiều.
Với Cathie Wood, SpaceX có thể là kiểu tài sản hiếm hoi kết hợp được cả hai yếu tố: tầm nhìn đủ lớn để tạo ra upside dài hạn và nền tảng kinh doanh đủ rõ để không chỉ đứng trên narrative. Đó cũng là lý do động thái mua vào của ARK mang ý nghĩa lớn hơn một giao dịch IPO thông thường. Nó cho thấy thị trường vẫn thích rủi ro, nhưng rủi ro được ưu tiên lúc này là rủi ro có bằng chứng vận hành.
Đây cũng là bài học quan trọng cho crypto. Trong chu kỳ mới, chỉ có câu chuyện hay là chưa đủ. Các dự án muốn hút vốn tổ chức cần chứng minh được rằng sản phẩm của mình không chỉ tồn tại trên whitepaper, tokenomics hay cộng đồng Twitter, mà có thể tạo ra nhu cầu thật, phí thật, doanh thu thật và giá trị sử dụng thật.
SpaceX IPO có thể mở lại “cửa thoát” cho thị trường private tech
Thành công trong ngày đầu giao dịch của SpaceX có thể tạo ra tác động vượt ra ngoài chính công ty này. Sau nhiều năm thị trường IPO trầm lắng, các công ty công nghệ tư nhân lớn thường chọn cách ở lại private market lâu hơn, thay vì niêm yết và phải đối mặt với áp lực định giá từ thị trường đại chúng.
Lý do rất dễ hiểu. Khi còn là công ty tư nhân, các kỳ lân công nghệ có thể gọi vốn từ quỹ lớn, duy trì câu chuyện tăng trưởng dài hạn và tránh bị soi từng quý bởi nhà đầu tư đại chúng. Nhưng khi lên sàn, mọi thứ trở nên khắt khe hơn: doanh thu, biên lợi nhuận, tốc độ tăng trưởng, rủi ro pháp lý và kỳ vọng thị trường đều bị đặt dưới kính hiển vi.
SpaceX IPO thành công có thể thay đổi tâm lý đó. Nếu một công ty quy mô lớn, định giá cao và mang nhiều kỳ vọng như SpaceX vẫn nhận được nhu cầu mạnh từ nhà đầu tư đại chúng, điều này sẽ gửi tín hiệu tới các kỳ lân công nghệ khác rằng “cửa thoát” đang mở trở lại.
Đây là điểm rất quan trọng với private tech. Trong nhiều năm qua, rất nhiều vốn bị khóa trong các công ty tư nhân lớn. Quỹ đầu tư mạo hiểm, nhân viên, cổ đông sớm và các nhà đầu tư giai đoạn cuối đều cần thanh khoản. Một thương vụ IPO lớn thành công có thể giúp tái khởi động niềm tin rằng thị trường đại chúng vẫn sẵn sàng hấp thụ các tài sản tăng trưởng cao, miễn là câu chuyện đủ lớn và chất lượng đủ thuyết phục.
Nếu SpaceX giữ được sức hút sau khi niêm yết, thị trường có thể bắt đầu kỳ vọng vào làn sóng IPO tiếp theo từ các công ty AI, hạ tầng dữ liệu, fintech và công nghệ quốc phòng. Những cái tên như OpenAI, Anthropic hoặc các kỳ lân công nghệ lớn khác sẽ được nhìn qua lăng kính mới: không chỉ là công ty private đắt đỏ, mà là ứng viên có thể mở khóa thanh khoản cho cả hệ sinh thái venture capital.
Với crypto, đây là diễn biến cần theo dõi sát. Khi thị trường private tech có “exit window” hấp dẫn trở lại, dòng vốn rủi ro có thêm nhiều lựa chọn ngoài Bitcoin, Ethereum hay altcoin. Điều đó không có nghĩa crypto mất vị thế, nhưng cuộc cạnh tranh vốn sẽ trở nên khốc liệt hơn.
Nói cách khác, SpaceX IPO không chỉ là câu chuyện Elon Musk đưa một công ty vũ trụ lên sàn. Nó có thể là phép thử lớn cho toàn bộ thị trường tài sản tăng trưởng. Nếu phép thử này thành công, Phố Wall sẽ có thêm lý do để quay lại săn những câu chuyện công nghệ lớn, còn crypto sẽ phải chứng minh rằng mình không chỉ hấp dẫn vì biến động, mà còn đủ sức cạnh tranh với những “giấc mơ có doanh thu” ngoài thị trường truyền thống.
