Bolivia đang xem xét đưa USDT của Tether vào hệ thống thanh toán quốc gia, đánh dấu bước tiến mới trong quá trình chuyển đổi từ hạn chế giao dịch tiền mã hóa sang từng bước tích hợp tài sản số vào hệ thống tài chính chính thức.
Đề xuất xuất hiện trong bối cảnh nhu cầu sử dụng stablecoin tại Bolivia tăng mạnh do tình trạng khan hiếm USD, chi phí thanh toán quốc tế cao và những biến động của đồng boliviano.
USDT có thể được sử dụng song song với boliviano và USD
Bộ trưởng Kinh tế Bolivia José Gabriel Espinoza cho biết chính phủ đang đánh giá khả năng cho phép USDT được sử dụng như một phương tiện thanh toán bên cạnh đồng boliviano và USD.
Theo ông Espinoza, các cơ quan chức năng đang xây dựng khung kỹ thuật dành cho ngân hàng, ví điện tử và nhà cung cấp dịch vụ thanh toán. Mục tiêu là đưa hoạt động sử dụng stablecoin vốn đã diễn ra trên thị trường vào một hệ thống có thể giám sát và quản lý.
Tuy nhiên, kế hoạch hiện vẫn trong giai đoạn nghiên cứu kỹ thuật. Bolivia chưa công bố quy định triển khai, chưa xác định thời gian áp dụng và cũng chưa trao cho USDT tư cách tiền pháp định.
Điều này có nghĩa USDT chưa thể được xem là đồng tiền quốc gia thứ hai hoặc một phương tiện thanh toán bắt buộc phải chấp nhận. Hướng đi đang được thảo luận gần với mô hình cho phép các tổ chức tài chính cung cấp dịch vụ stablecoin trong khuôn khổ được quản lý hơn là thay thế đồng boliviano.
Giao dịch tiền mã hóa tăng mạnh sau khi Bolivia dỡ bỏ hạn chế
Bolivia từng áp dụng chính sách hạn chế nghiêm ngặt đối với giao dịch tài sản số. Đến tháng 6/2024, Ngân hàng Trung ương Bolivia thay đổi lập trường thông qua Nghị quyết 082/2024, cho phép sử dụng các kênh và công cụ thanh toán điện tử để thực hiện giao dịch liên quan đến tài sản ảo.
Sau thay đổi này, hoạt động tiền mã hóa tại quốc gia Nam Mỹ tăng nhanh.
Dữ liệu của Ngân hàng Trung ương Bolivia cho thấy khối lượng giao dịch tài sản ảo tăng từ 46,5 triệu USD trong nửa đầu năm 2024 lên 294 triệu USD trong cùng kỳ năm 2025. Quy mô giao dịch vì thế đạt hơn 6,3 lần mức trước khi các hạn chế được dỡ bỏ.
Tổng giá trị giao dịch được ghi nhận trong 12 tháng kể từ khi nghị quyết có hiệu lực đạt khoảng 430 triệu USD. Riêng tháng 5/2025, thị trường xử lý khoảng 68 triệu USD, mức cao nhất trong giai đoạn được thống kê.
Mức tăng này cho thấy tiền mã hóa tại Bolivia không chỉ được sử dụng cho mục đích đầu cơ. Stablecoin đang dần trở thành công cụ phục vụ chuyển tiền, thanh toán quốc tế, mua hàng trực tuyến và bảo toàn giá trị trong giai đoạn thị trường ngoại hối gặp khó khăn.
Khan hiếm USD thúc đẩy nhu cầu đối với “đô la kỹ thuật số”
Một trong những nguyên nhân chính khiến USDT được sử dụng ngày càng phổ biến là tình trạng thiếu USD kéo dài tại Bolivia.
Nguồn thu ngoại tệ của quốc gia này suy giảm sau nhiều năm sản lượng và xuất khẩu khí đốt đi xuống. Dự trữ ngoại hối giảm khiến doanh nghiệp và người dân gặp khó khăn khi mua USD qua hệ thống ngân hàng, thanh toán cho nhà cung cấp nước ngoài hoặc chuyển tiền ra quốc tế.
Trong hoàn cảnh đó, USDT mang lại khả năng tiếp cận một tài sản có giá trị tham chiếu theo USD mà không cần người dùng phải sở hữu tiền mặt hoặc mở tài khoản ngân hàng bằng USD.
Nhu cầu này không nhất thiết thể hiện niềm tin vào thị trường tiền mã hóa nói chung. Nó chủ yếu phản ánh nhu cầu tiếp cận đồng USD thông qua một hạ tầng thay thế khi hệ thống ngoại hối truyền thống không đáp ứng đủ thanh khoản.
Tháng 6/2026, Bolivia cũng chấm dứt cơ chế neo tỷ giá cố định đã tồn tại khoảng 15 năm và chuyển sang chế độ tỷ giá linh hoạt. Đồng boliviano được điều chỉnh từ vùng 6,86–6,96 boliviano đổi một USD lên mức tham chiếu gần 9,73 boliviano.
Việc thả nổi tỷ giá có thể giúp thu hẹp khoảng cách giữa thị trường chính thức và thị trường tự do. Tuy nhiên, trong giai đoạn chuyển tiếp, nhu cầu nắm giữ stablecoin vẫn có thể duy trì nếu người dân tiếp tục lo ngại về lạm phát hoặc khả năng mất giá của nội tệ.
Ngân hàng quốc doanh đã mở đường cho giao dịch USDT
Đề xuất đưa USDT vào hệ thống thanh toán không xuất hiện từ con số không. Một số dịch vụ liên quan đến stablecoin đã được thử nghiệm trong hệ thống tài chính Bolivia.
Cuối tháng 4/2026, Banco Unión, ngân hàng do nhà nước kiểm soát, bổ sung tính năng mua USDT vào ví điện tử Yasta thông qua nền tảng EFY Finance.
Người dùng có thể sử dụng số dư bằng boliviano trong Yasta để mua USDT, sau đó dùng stablecoin cho giao dịch quốc tế, mua hàng trực tuyến và chuyển tiền.
Việc một ngân hàng quốc doanh tham gia cung cấp quyền tiếp cận USDT cho thấy Bolivia đã bắt đầu chuyển hoạt động stablecoin từ thị trường ngang hàng sang các kênh tài chính có nhận diện khách hàng và khả năng giám sát giao dịch.
Trước đó, tập đoàn năng lượng quốc doanh YPFB cũng được chính phủ cho phép xây dựng cơ chế sử dụng tài sản số để thanh toán nhiên liệu nhập khẩu trong bối cảnh thiếu USD và nguồn cung năng lượng gặp khó khăn. Kế hoạch này cho thấy tài sản số đang được xem xét không chỉ ở cấp độ người dùng cá nhân mà còn trong hoạt động thương mại quốc tế của doanh nghiệp nhà nước.
Bolivia tham khảo kinh nghiệm quản lý của El Salvador
Tháng 7/2025, Ngân hàng Trung ương Bolivia ký thỏa thuận hợp tác với Ủy ban Tài sản Kỹ thuật số Quốc gia El Salvador.
Thỏa thuận tập trung vào việc chia sẻ kiến thức về quy định tài sản số, truy xuất giao dịch, công cụ phân tích blockchain và mô hình đánh giá rủi ro. Đây được xem là một phần trong quá trình Bolivia xây dựng hệ sinh thái tiền mã hóa có quản lý thay vì tiếp tục duy trì lệnh cấm rộng.
Dù vậy, Bolivia đang theo đuổi một hướng đi khác với chiến lược Bitcoin ban đầu của El Salvador. Thay vì tập trung vào một tài sản có mức biến động lớn, chính phủ Bolivia ưu tiên stablecoin, đặc biệt là USDT, do loại tài sản này phù hợp hơn với nhu cầu thanh toán và tiếp cận USD.
FATF là rào cản lớn đối với kế hoạch tích hợp USDT
Một trong những thách thức lớn nhất đối với kế hoạch này là tình trạng của Bolivia trong danh sách giám sát tăng cường của Lực lượng Đặc nhiệm Tài chính Quốc tế.
Bolivia được FATF đưa vào “danh sách xám” từ tháng 6/2025 do còn tồn tại những thiếu sót chiến lược trong hệ thống chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố. Đến tháng 6/2026, quốc gia này vẫn thuộc nhóm cần tăng cường giám sát.
Vì vậy, bất kỳ kế hoạch đưa USDT vào hệ thống thanh toán nào cũng cần đi kèm những yêu cầu chặt chẽ hơn về xác minh danh tính, truy xuất nguồn tiền, giám sát giao dịch xuyên biên giới và báo cáo các hoạt động đáng ngờ.
Nếu triển khai thiếu kiểm soát, stablecoin có thể tạo thêm kênh chuyển tiền nằm ngoài hệ thống ngân hàng truyền thống. Điều này không chỉ làm gia tăng rủi ro rửa tiền mà còn có thể khiến Bolivia gặp khó khăn hơn trong quá trình thuyết phục FATF gỡ quốc gia khỏi danh sách giám sát.
Ngược lại, nếu giao dịch USDT được đưa qua ngân hàng và ví điện tử được cấp phép, chính phủ có thể có khả năng theo dõi dòng tiền tốt hơn so với khi người dùng chỉ giao dịch trên thị trường không chính thức.
USDT có thể trở thành hạ tầng thanh toán, nhưng không giải quyết được khủng hoảng USD
Việc đưa USDT vào hệ thống tài chính có thể giúp người dân và doanh nghiệp thanh toán quốc tế nhanh hơn, giảm phụ thuộc vào tiền mặt và tiếp cận tài sản tham chiếu theo USD dễ dàng hơn.
Tuy nhiên, stablecoin không trực tiếp tạo thêm dự trữ ngoại hối cho ngân hàng trung ương. Nó cũng không khắc phục các nguyên nhân khiến Bolivia thiếu USD, như nguồn thu xuất khẩu suy giảm, thâm hụt tài khóa hoặc niềm tin thấp đối với đồng nội tệ.
USDT chủ yếu thay đổi cách người dùng tiếp cận và chuyển giá trị tương đương USD. Trong trường hợp được sử dụng rộng rãi, Bolivia có thể trải qua một dạng “đô la hóa kỹ thuật số”, khi người dân vẫn nhận lương và nộp thuế bằng boliviano nhưng chuyển một phần tiền tiết kiệm và thanh toán sang stablecoin.
Xu hướng này có thể mang lại hiệu quả thanh toán, nhưng đồng thời làm giảm nhu cầu nắm giữ nội tệ và tăng mức độ phụ thuộc của nền kinh tế vào một tài sản do doanh nghiệp tư nhân nước ngoài phát hành.
Bolivia vẫn còn nhiều quyết định phải đưa ra
Trước khi USDT có thể trở thành một phần chính thức của hệ thống thanh toán quốc gia, Bolivia cần xác định rõ tổ chức nào được phép lưu ký stablecoin, cách chuyển đổi giữa USDT và boliviano, mức phí áp dụng, trách nhiệm bảo vệ người dùng và cơ chế xử lý khi giao dịch bị đóng băng hoặc xảy ra tranh chấp.
Chính phủ cũng cần làm rõ USDT sẽ chỉ được sử dụng trong thanh toán quốc tế và chuyển tiền hay có thể được chấp nhận rộng rãi tại các cửa hàng trong nước.
Dù kết quả cuối cùng chưa được quyết định, cuộc thảo luận cho thấy stablecoin đang dần chuyển từ một giải pháp tự phát trong thời kỳ thiếu USD thành một phần có thể được công nhận trong hạ tầng tài chính Bolivia.
Thay đổi đáng chú ý nhất không nằm ở việc Bolivia lựa chọn riêng USDT, mà ở chỗ một quốc gia từng hạn chế tiền mã hóa đang bắt đầu xem stablecoin như công cụ thanh toán thực tế cần được quản lý, thay vì một tài sản có thể loại bỏ khỏi nền kinh tế.
USDT có thể tạo ra một tỷ giá thứ ba tại Bolivia
Việc đưa USDT vào hệ thống thanh toán không đồng nghĩa người dân Bolivia sẽ luôn mua được một USDT với mức giá tương đương một USD theo tỷ giá chính thức. Trên thực tế, giá USDT quy đổi sang boliviano sẽ phụ thuộc vào nguồn cung stablecoin, nhu cầu thị trường, phí giao dịch và khả năng tiếp cận USD của các đơn vị cung cấp thanh khoản.
Điều này có thể khiến Bolivia cùng lúc tồn tại ba mức tỷ giá: tỷ giá USD do ngân hàng công bố, tỷ giá USD trên thị trường tự do và tỷ giá USDT trên ngân hàng, ví điện tử hoặc nền tảng giao dịch ngang hàng.
Trong giai đoạn USD khan hiếm, USDT có thể được giao dịch với mức giá cao hơn giá trị quy đổi chính thức. Người dùng khi đó không chỉ trả tiền để mua một tài sản neo theo USD mà còn trả thêm “phí thanh khoản” để có thể tiếp cận, lưu trữ và chuyển giá trị tương đương USD ra ngoài hệ thống ngoại hối truyền thống.
Khoảng chênh lệch giữa ba tỷ giá cũng có thể tạo ra hoạt động kinh doanh chênh lệch giá. Những tổ chức tiếp cận được USD hoặc USDT với chi phí thấp có thể bán lại stablecoin cho người dân và doanh nghiệp với mức giá cao hơn. Nếu nguồn cung tập trung vào một số ngân hàng, ví điện tử hoặc nhà tạo lập thị trường, các đơn vị này có thể có ảnh hưởng đáng kể đến giá USDT thực tế tại Bolivia.
Ngược lại, khi nhiều nhà cung cấp cùng tham gia và người dùng có thể chuyển USDT dễ dàng giữa các nền tảng, chênh lệch tỷ giá có thể thu hẹp. USDT khi đó có thể trở thành một chỉ báo gần với giá USD mà thị trường thực sự sẵn sàng trả hơn là mức tỷ giá hành chính.
Vì vậy, thách thức của Bolivia không chỉ là quyết định có cho phép USDT thanh toán hay không. Chính phủ còn phải bảo đảm tỷ giá chuyển đổi được công khai, phí giao dịch minh bạch và người dùng có đủ lựa chọn để tránh tình trạng một số tổ chức kiểm soát nguồn cung “USD kỹ thuật số”.
Bolivia sẽ chọn blockchain nào để chuyển USDT?
USDT không vận hành trên một blockchain duy nhất mà được phát hành trên nhiều giao thức khác nhau. Tether hiện cung cấp hướng dẫn tích hợp token trên nhiều mạng lưới, trong đó các hệ sinh thái như Tron, Ethereum và Solana từng được sử dụng để lưu chuyển USDT.
Việc lựa chọn blockchain vì thế sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí, tốc độ, khả năng giám sát và trải nghiệm của người dùng Bolivia.
Một mạng có phí thấp và được hỗ trợ rộng rãi bởi các sàn giao dịch có thể phù hợp với chuyển tiền, thanh toán nhỏ và kiều hối. Ngược lại, một mạng có thanh khoản lớn nhưng phí biến động hoặc cách sử dụng phức tạp có thể phù hợp hơn với giao dịch giữa ngân hàng và doanh nghiệp lớn.
Bolivia có thể lựa chọn một trong ba mô hình.
Mô hình thứ nhất là chỉ hỗ trợ một blockchain để đơn giản hóa vận hành. Cách làm này giúp ngân hàng và ví điện tử dễ thống nhất tiêu chuẩn nạp, rút và kiểm soát giao dịch. Tuy nhiên, toàn bộ hệ thống sẽ phụ thuộc vào độ ổn định và chính sách phí của mạng được chọn.
Mô hình thứ hai là hỗ trợ nhiều blockchain. Người dùng sẽ có thêm lựa chọn, nhưng nguy cơ gửi nhầm mạng, nhập sai địa chỉ hoặc lựa chọn một mạng không được ví nhận hỗ trợ cũng tăng lên. Với người chưa quen tài sản số, một giao dịch gửi sai mạng có thể rất khó khôi phục.
Mô hình thứ ba là che giấu hoàn toàn lớp blockchain khỏi người dùng. Khách hàng chỉ nhìn thấy số dư USDT trong ứng dụng, còn ngân hàng hoặc nhà cung cấp thanh toán tự xử lý việc lưu ký và quyết định mạng lưới phía sau. Đây có thể là phương án thân thiện nhất với người dùng phổ thông, nhưng khiến hệ thống mang tính tập trung hơn và yêu cầu tiêu chuẩn bảo mật cao đối với đơn vị lưu ký.
Bolivia cũng không nhất thiết phải sử dụng cùng một blockchain cho mọi hoạt động. Một mạng có thể được dùng cho thanh toán bán lẻ, trong khi các giao dịch lớn giữa ngân hàng, nhà nhập khẩu và nhà cung cấp thanh khoản được xử lý trên hạ tầng khác. Người dùng cuối thậm chí có thể không biết giao dịch của mình được quyết toán trên mạng nào.
Do đó, câu hỏi quan trọng không chỉ là blockchain nào nhanh hoặc rẻ nhất. Bolivia cần xác định mạng nào có thanh khoản USDT tốt, được nhiều đối tác quốc tế hỗ trợ, có công cụ giám sát giao dịch phù hợp và đủ đơn giản để người dùng phổ thông không phải tự xử lý những khái niệm kỹ thuật như phí gas, địa chỉ hợp đồng hay lựa chọn mạng nạp tiền.
Nếu lựa chọn sai, chi phí và sự phức tạp có thể làm giảm lợi ích của USDT. Nếu xây dựng được một lớp thanh toán đơn giản ở phía trên và hạ tầng blockchain hiệu quả ở phía dưới, người dùng có thể sử dụng stablecoin gần giống một ứng dụng ngân hàng thông thường mà không cần trực tiếp tương tác với blockchain.
