- Token hóa đang thúc đẩy ngành tài chính chuyển từ mô hình ngân hàng theo giờ hành chính sang hệ thống giao dịch, thanh toán và quản lý tài sản gần như liên tục.
- Thị trường 24/7 có thể phân tán hoạt động hình thành giá sang châu Á, châu Âu và Trung Đông, nhưng chưa đủ để xóa bỏ lợi thế về thanh khoản, hạ tầng và vốn của Phố Wall.
- Chu kỳ thanh toán T+1 có thể trở nên lỗi thời với một số tài sản token hóa, nhưng T+0 không phải lúc nào cũng tối ưu vì có thể làm tăng nhu cầu thanh khoản và giảm thời gian xử lý sai sót.
- Mô hình tương lai nhiều khả năng sẽ kết hợp thanh toán tức thời cho giao dịch đơn giản với cơ chế bù trừ đối với giao dịch tổ chức và xuyên biên giới.
- “Ngân hàng 24/7” chỉ thực sự thành công khi giao dịch ngoài giờ có thanh khoản đủ sâu, spread hợp lý, tỷ lệ lỗi thấp, chi phí giảm và hệ thống vẫn vận hành ổn định trong giai đoạn biến động mạnh.
Thời kỳ nhà đầu tư phải chờ đến sáng thứ Hai để giao dịch, chuyển tài sản hoặc sử dụng nguồn vốn có thể đang dần kết thúc. Theo các lãnh đạo Morgan Stanley, sự phát triển của token hóa đang đẩy ngành tài chính đến một mô hình hoàn toàn khác: thị trường hoạt động liên tục, tiền được thanh toán theo thời gian thực và tài sản có thể di chuyển bất kể múi giờ hay ngày nghỉ.
Trong một cuộc thảo luận về tài sản số, Betsy Graseck, Giám đốc toàn cầu phụ trách nghiên cứu ngân hàng và tài chính đa dạng tại Morgan Stanley, cho rằng token hóa không chỉ là một phần mở rộng của thị trường tiền mã hóa. Đây là quá trình xây dựng lại hạ tầng tài chính để phục vụ một nền kinh tế luôn hoạt động.
“Đây là sự kết thúc của giờ làm việc ngân hàng”, Graseck nhận định, đồng thời cho rằng tư duy xử lý giao dịch theo từng đợt cố định sẽ dần trở thành quá khứ.
Nhận xét này phản ánh một thay đổi lớn hơn đang diễn ra tại Phố Wall. Sau nhiều năm xem blockchain chủ yếu như công nghệ đứng sau Bitcoin, các ngân hàng, công ty quản lý tài sản, sàn giao dịch và tổ chức lưu ký đang bắt đầu sử dụng hạ tầng tài sản số để xử lý cả những sản phẩm tài chính truyền thống.
“Giờ làm việc ngân hàng” không còn phù hợp với dòng vốn toàn cầu
Phần lớn hệ thống tài chính hiện tại vẫn được xây dựng dựa trên lịch làm việc của từng khu vực. Giao dịch chứng khoán có giờ mở cửa và đóng cửa, một số khoản thanh toán phải chờ sang ngày làm việc tiếp theo, trong khi các quy trình đối soát và cập nhật sổ cái thường được thực hiện theo lô.
Mô hình này từng phù hợp khi khách hàng, ngân hàng và thị trường chủ yếu hoạt động trong cùng một quốc gia. Tuy nhiên, nó ngày càng trở nên thiếu hiệu quả khi dòng vốn đã mang tính toàn cầu.
Một nhà đầu tư tại châu Á có thể muốn chuyển tài sản khi thị trường Mỹ đang đóng cửa. Một doanh nghiệp châu Âu có thể cần sử dụng tài sản thế chấp vào cuối tuần. Trong khi đó, khách hàng nắm giữ tài sản số đã quen với việc giao dịch, chuyển tiền và kiểm tra số dư vào bất kỳ thời điểm nào.
Theo Graseck, các tổ chức tài chính không hiện đại hóa hạ tầng có nguy cơ mất tăng trưởng khi dòng tiền chuyển từ những hệ thống truyền thống sang các “đường ray” tài sản số.
Morgan Stanley Research cho rằng nhu cầu thanh toán nhanh hơn, sự cạnh tranh từ fintech và xu hướng kéo dài thời gian giao dịch đang thúc đẩy các ngân hàng áp dụng hạ tầng tài sản số trong thập kỷ tới. Công ty cũng dự báo các dịch vụ liên quan đến crypto có thể tạo thêm khoảng 1,5-8 tỷ USD doanh thu cho ngành ngân hàng bán buôn vào năm 2030. Ngược lại, từ 21-82 tỷ USD doanh thu trong các lĩnh vực như thanh toán xuyên biên giới, quản lý thanh khoản và quản lý tài sản thế chấp có thể bị dịch chuyển nếu ngân hàng phản ứng quá chậm.
Token hóa quan trọng hơn việc đưa cổ phiếu lên blockchain
Token hóa thường được hiểu đơn giản là tạo ra một token đại diện cho cổ phiếu, trái phiếu, quỹ đầu tư hoặc tài sản ngoài đời thực. Tuy nhiên, lợi ích lớn hơn nằm ở khả năng thay đổi cách tài sản được phát hành, chuyển giao, lưu ký và sử dụng.
Một chứng khoán được token hóa có thể được chuyển giữa các bên thông qua hạ tầng kỹ thuật số, thay vì phải đi qua nhiều hệ thống dữ liệu và trung gian tách biệt. Trong một số mô hình, quyền sở hữu, điều kiện chuyển nhượng và quy trình tuân thủ có thể được tích hợp trực tiếp vào tài sản.
Điều này có thể tạo ra ba thay đổi đáng chú ý.
Thứ nhất, tiền và tài sản có thể di chuyển nhanh hơn. Nhà đầu tư không cần chờ nhiều ngày để hoàn tất thanh toán trước khi tái sử dụng nguồn vốn.
Thứ hai, hiệu quả sử dụng tài sản thế chấp có thể được cải thiện. Một tài sản đủ điều kiện có thể được chuyển hoặc phân bổ lại nhanh hơn khi tổ chức cần bổ sung ký quỹ.
Thứ ba, tài sản từng khó tiếp cận có thể được chia nhỏ hoặc phân phối qua những kênh mới, giúp mở rộng nhóm nhà đầu tư tiềm năng.
Vì vậy, cuộc cạnh tranh không chỉ nằm ở việc ngân hàng nào cung cấp nhiều token hơn. Lợi thế dài hạn có thể thuộc về tổ chức xây dựng được hệ thống kết nối giữa tiền mặt, chứng khoán truyền thống, stablecoin, tài sản token hóa và các yêu cầu tuân thủ.
Morgan Stanley không còn chỉ quan sát thị trường crypto
Những phát biểu của các lãnh đạo Morgan Stanley xuất hiện trong bối cảnh ngân hàng này đang mở rộng nhanh hoạt động tài sản số.
Ngày 16/7/2026, ETRADE thuộc Morgan Stanley hoàn tất triển khai giao dịch spot đối với Bitcoin, Ethereum và Solana cho khách hàng đủ điều kiện. Dịch vụ được cung cấp thông qua tài khoản liên kết với công ty hạ tầng zerohash, với mức phí công bố là 50 điểm cơ bản, tương đương 0,5% giá trị giao dịch. Người dùng có thể theo dõi tài sản số cùng danh mục đầu tư truyền thống trên nền tảng ETRADE.
Trước đó, ngày 8/4/2026, Morgan Stanley Investment Management ra mắt Morgan Stanley Bitcoin Trust với mã MSBT trên NYSE Arca. Đây là sản phẩm giao dịch trên sàn được thiết kế để theo dõi giá Bitcoin mà không yêu cầu nhà đầu tư trực tiếp quản lý ví hoặc khóa riêng tư.
Danh mục sản phẩm tài sản số hiện được Morgan Stanley công bố còn bao gồm Morgan Stanley Ethereum Trust và Morgan Stanley Solana Trust, bên cạnh Bitcoin Trust. Công ty cũng lưu ý đây là các ETP có mức biến động và rủi ro cao, không được đăng ký theo Đạo luật Công ty Đầu tư năm 1940 giống phần lớn ETF và quỹ tương hỗ truyền thống.
Các động thái trên cho thấy Morgan Stanley đang dịch chuyển từ vai trò cung cấp quyền truy cập hạn chế sang xây dựng một hệ sinh thái tài sản số rộng hơn, bao gồm giao dịch trực tiếp, sản phẩm đầu tư, lưu ký và tích hợp tài sản crypto vào danh mục quản lý tài sản.
Sản phẩm token hóa có thể đưa blockchain đến người dùng trước crypto
Denny Galindo, chiến lược gia đầu tư tại Morgan Stanley Wealth Management, cho rằng nhiều nhà đầu tư có thể lần đầu tiếp xúc với blockchain thông qua một sản phẩm tài chính được token hóa, thay vì mua Bitcoin hoặc sử dụng một giao thức DeFi.
Điều này có thể xảy ra với các quỹ thị trường tiền tệ, trái phiếu ngắn hạn, cổ phiếu hoặc sản phẩm đầu tư vốn trước đây khó tiếp cận.
Khách hàng không nhất thiết phải hiểu ví blockchain, phí gas hay smart contract. Họ có thể chỉ nhìn thấy một sản phẩm quen thuộc có khả năng giao dịch linh hoạt hơn, thanh toán nhanh hơn hoặc yêu cầu vốn ban đầu thấp hơn.
Đây là điểm khác biệt quan trọng giữa làn sóng crypto đầu tiên và giai đoạn token hóa hiện tại.
Crypto yêu cầu người dùng bước vào một hệ sinh thái tài chính mới. Ngược lại, token hóa có thể đưa công nghệ blockchain vào bên trong các sản phẩm mà người dùng đã quen thuộc. Blockchain khi đó trở thành lớp hạ tầng phía sau, tương tự cách phần lớn người dùng internet không cần hiểu giao thức truyền dữ liệu để sử dụng ứng dụng.
ETF đa tài sản có thể là bước tiếp theo
Ally Wallace, Giám đốc toàn cầu về chiến lược ETF tại Morgan Stanley Investment Management, cho biết nhu cầu đang bắt đầu mở rộng sang những sản phẩm kết hợp nhiều tài sản và nhiều loại tiền tệ.
Thay vì tự lựa chọn tỷ trọng giữa Bitcoin, Ether, Solana hoặc các tài sản số khác, nhà đầu tư có thể sử dụng một quỹ duy nhất để tiếp cận một danh mục đã được thiết kế sẵn.
Mô hình này có thể giúp crypto tiến gần hơn đến cách ngành quản lý tài sản truyền thống phân phối cổ phiếu, trái phiếu và hàng hóa. Sự cạnh tranh cũng có thể chuyển từ câu hỏi “quỹ nào nắm giữ Bitcoin” sang “quỹ nào xây dựng được danh mục tài sản số phù hợp nhất với từng mức độ rủi ro”.
Morgan Stanley hiện mô tả việc phát triển các sản phẩm đầu tư tài sản số có khả năng mở rộng là một phần trong chiến lược đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của khách hàng.
Thị trường 24/7 không đồng nghĩa mọi tài sản đều thanh khoản 24/7
Tuy nhiên, việc token hóa một tài sản không tự động khiến thị trường cơ sở của tài sản đó hoạt động liên tục.
Ví dụ, một token đại diện cho cổ phiếu Mỹ có thể được chuyển vào cuối tuần, nhưng cổ phiếu cơ sở vẫn không giao dịch trên thị trường chính thức. Điều này tạo ra câu hỏi về cách xác định giá, cung cấp thanh khoản và xử lý chênh lệch giữa token với tài sản thật.
Vấn đề tương tự có thể xuất hiện với quỹ thị trường tiền tệ. Token của quỹ có thể được giao dịch 24/7, nhưng trái phiếu chính phủ hoặc công cụ tài chính trong danh mục vẫn vận hành theo giờ thị trường truyền thống.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế từng lưu ý rằng cú sốc xảy ra vào cuối tuần có thể tạo ra rủi ro khi token vẫn được giao dịch nhưng tài sản cơ sở không thể mua bán hoặc huy động vốn trong cùng thời điểm.
Do đó, một thị trường luôn hoạt động cần nhiều hơn blockchain. Hệ thống phải có nhà tạo lập thị trường, nguồn thanh khoản, cơ chế định giá, quy trình đổi token lấy tài sản thật và phương án xử lý khi thị trường cơ sở đóng cửa.
Nếu những lớp này không phát triển đồng bộ, giao dịch 24/7 có thể chỉ tạo ra thêm thời gian giao dịch chứ chưa chắc tạo ra chất lượng thanh khoản tốt hơn.
Ngân hàng sẽ phải thay đổi cách quản lý thanh khoản và rủi ro
Mô hình 24/7 cũng tạo ra áp lực vận hành lớn đối với ngân hàng.
Trong hệ thống hiện tại, các tổ chức thường có khoảng thời gian ngoài giờ để đối soát dữ liệu, cập nhật số dư và xử lý sai lệch. Khi tài sản có thể di chuyển liên tục, ngân hàng phải theo dõi thanh khoản, tài sản thế chấp và rủi ro đối tác theo thời gian thực.
Các bộ phận quản lý rủi ro không thể chỉ hoạt động theo lịch của thị trường trong nước. Hệ thống an ninh mạng, tuân thủ, chống rửa tiền và hỗ trợ khách hàng cũng phải có khả năng phản ứng ngoài giờ hành chính.
Đây có thể là lý do quá trình chuyển đổi sẽ kéo dài nhiều năm. Token hóa một sản phẩm tương đối dễ so với việc thay thế những hệ thống ngân hàng đã tồn tại hàng chục năm và đang xử lý lượng giao dịch khổng lồ mỗi ngày.
Morgan Stanley dự kiến quá trình thay đổi hạ tầng ngân hàng sẽ diễn ra trong thập kỷ tới, thay vì hoàn thành chỉ trong vài tháng. Công ty cho rằng các tổ chức đi đầu có thể bảo vệ thị phần, trong khi những đơn vị chậm xây dựng khả năng tương tác với stablecoin, tiền gửi token hóa và chứng khoán số có nguy cơ mất dòng giao dịch vào tay đối thủ.
Hạ tầng tài chính truyền thống đang tiến gần hơn đến mô hình của crypto
Khoảng cách giữa thị trường truyền thống và crypto cũng đang thu hẹp từ phía các tổ chức hạ tầng.
Theo Morgan Stanley Research, DTCC dự kiến hỗ trợ thêm các sản phẩm token hóa vào mùa thu năm 2026. Nasdaq và NYSE cũng đang hướng đến việc mở rộng thời gian giao dịch lên 23 giờ mỗi ngày, năm ngày mỗi tuần từ ngày 6/12/2026. Đây chưa phải thị trường 24/7 hoàn chỉnh, nhưng là bước tiến đáng kể so với khung giờ giao dịch truyền thống.
Crypto từng chứng minh rằng một thị trường toàn cầu có thể hoạt động liên tục mà không cần chờ một sở giao dịch duy nhất mở cửa. Hiện tại, tài chính truyền thống đang cố gắng đưa một phần trải nghiệm đó vào hệ thống được quản lý.
Sự khác biệt là các ngân hàng phải giải quyết đồng thời nhiều yêu cầu phức tạp hơn, từ quyền sở hữu pháp lý, bảo vệ nhà đầu tư và quản lý tài sản thế chấp đến quy định tại từng quốc gia.
Crypto có thể không phải sản phẩm cuối cùng, mà là bản thử nghiệm đầu tiên
Thông điệp đáng chú ý nhất từ Morgan Stanley không nằm ở việc ngân hàng này lạc quan về Bitcoin, Ether hay Solana. Điểm quan trọng hơn là các lãnh đạo công ty đang xem crypto như bằng chứng cho thấy hạ tầng tài chính có thể hoạt động liên tục.
Những công nghệ được thử nghiệm trong thị trường crypto đang dần được áp dụng cho cổ phiếu, trái phiếu, quỹ đầu tư, thanh toán xuyên biên giới và quản lý tài sản thế chấp.
Nếu quá trình này tiếp tục, token hóa có thể không khiến ngân hàng biến mất. Ngược lại, nó sẽ buộc ngân hàng phải trở thành một tổ chức luôn hoạt động, có khả năng kết nối nhiều loại tài sản và xử lý dòng vốn theo thời gian thực.
Trong thế giới đó, “giờ làm việc ngân hàng” sẽ không còn là giới hạn kỹ thuật của dòng tiền. Nó chỉ còn là một khái niệm được giữ lại từ hệ thống tài chính cũ.
Thị trường toàn cầu 24/7 sẽ làm suy yếu lợi thế của Phố Wall?
Trong nhiều thập kỷ, Phố Wall không chỉ có lợi thế nhờ quy mô vốn, số lượng công ty niêm yết hay hệ thống định chế tài chính phát triển. Một lợi thế ít được nhắc đến hơn là khả năng quyết định thời điểm thị trường toàn cầu tập trung thanh khoản và hình thành giá.
Khi phiên giao dịch chính thức tại New York mở cửa, khối lượng tăng mạnh, các nhà tạo lập thị trường hoạt động đầy đủ và phần lớn thông tin tích lũy trong đêm được phản ánh vào giá. Nhà đầu tư ở châu Á hoặc châu Âu dù đã biết một sự kiện quan trọng vẫn thường phải chờ thị trường Mỹ mở cửa để thấy phản ứng giá rõ ràng nhất.
Mô hình giao dịch gần như liên tục có thể từng bước thay đổi cấu trúc này.
Nếu cổ phiếu Mỹ, trái phiếu, quỹ đầu tư và tài sản token hóa được giao dịch sâu hơn trong giờ châu Á, việc hình thành giá sẽ không còn tập trung hoàn toàn vào buổi sáng tại New York. Một thông tin xuất hiện tại Singapore, Tokyo hoặc Trung Đông có thể được phản ánh ngay vào tài sản Mỹ, thay vì bị dồn lại thành khoảng trống giá khi Phố Wall mở cửa.
NYSE Arca đang chuẩn bị cho mô hình giao dịch kéo dài, bao gồm phiên qua đêm từ 21 giờ đến 4 giờ sáng theo giờ miền Đông nước Mỹ. NYSE cho biết đang phối hợp với các đơn vị cung cấp dữ liệu và DTCC để chuẩn bị hạ tầng giao dịch, dữ liệu và thanh toán cho thời gian hoạt động mở rộng, với mục tiêu triển khai trong năm 2026 và còn phụ thuộc vào quá trình phê duyệt cần thiết.
Nếu mô hình này được áp dụng rộng rãi, lợi thế múi giờ của Phố Wall có thể suy giảm theo ba hướng.
Trước hết, phiên mở cửa New York có thể không còn là thời điểm duy nhất thị trường hấp thụ thông tin toàn cầu. Thay vì chờ tiếng chuông mở cửa, giá có thể điều chỉnh từng bước trong suốt đêm.
Thứ hai, các công ty chứng khoán và nhà tạo lập thị trường tại châu Á có thể đóng vai trò lớn hơn trong việc cung cấp thanh khoản cho tài sản Mỹ. Điều này tạo cơ hội để Hong Kong, Singapore, Tokyo hoặc các trung tâm tài chính Trung Đông thu hút thêm dòng vốn, dữ liệu giao dịch và nhân sự chuyên môn.
Thứ ba, doanh nghiệp có thể phải quan tâm nhiều hơn đến thời điểm công bố thông tin. Một thông báo được phát hành sau khi phiên Mỹ đóng cửa sẽ không còn thực sự là “ngoài giờ” nếu cổ phiếu vẫn tiếp tục được mua bán tại các khu vực khác.
Tuy nhiên, nói rằng giao dịch 24/7 sẽ chấm dứt quyền lực của Phố Wall là quá sớm. Thời gian giao dịch chỉ là một phần của lợi thế thị trường.
Phố Wall vẫn kiểm soát nhiều lớp hạ tầng quan trọng, bao gồm tiêu chuẩn niêm yết, dữ liệu tham chiếu, hệ thống lưu ký, mạng lưới môi giới, ngân hàng đầu tư và nguồn vốn tổ chức. Cổ phiếu có thể được mua vào lúc nửa đêm tại châu Á, nhưng tổ chức phát hành, cơ quan quản lý, tài sản cơ sở và phần lớn thanh khoản vẫn có thể nằm tại Mỹ.
Thậm chí, giao dịch kéo dài còn có thể củng cố vị thế của thị trường Mỹ. Khi nhà đầu tư toàn cầu có thể tiếp cận cổ phiếu Mỹ thuận tiện hơn, dòng vốn có thể tiếp tục tập trung vào những tài sản đang niêm yết tại New York thay vì chuyển sang sàn nội địa.
Vì vậy, tác động thực tế có thể không phải là Phố Wall mất quyền lực, mà là quyền hình thành giá của tài sản Mỹ được phân phối ra nhiều múi giờ hơn. New York vẫn có thể là trung tâm sở hữu hạ tầng, trong khi một phần hoạt động giao dịch và phát hiện giá được chuyển sang châu Á, châu Âu và Trung Đông.
Cuộc cạnh tranh khi đó sẽ không chỉ là sàn nào niêm yết nhiều doanh nghiệp nhất. Trung tâm tài chính nào có khả năng cung cấp thanh khoản sâu, dữ liệu đáng tin cậy, nhà tạo lập thị trường hoạt động liên tục và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư tốt nhất trong các khung giờ ít người giao dịch sẽ có lợi thế lớn hơn.
Ngày thanh toán T+1 có trở nên lỗi thời?
Tại Mỹ, chu kỳ thanh toán tiêu chuẩn của phần lớn giao dịch chứng khoán đã được rút từ T+2 xuống T+1 vào ngày 28/5/2024. Điều này có nghĩa một giao dịch được thực hiện hôm nay thường phải hoàn thành việc chuyển chứng khoán và tiền vào ngày làm việc tiếp theo. SEC cho rằng chu kỳ ngắn hơn giúp giảm rủi ro tín dụng, thị trường và thanh khoản phát sinh trong khoảng thời gian giao dịch chưa được hoàn tất.
Nhưng khi token hóa cho phép tiền và tài sản được chuyển gần như đồng thời, T+1 bắt đầu có vẻ giống một bước chuyển tiếp hơn là điểm đến cuối cùng.
Về lý thuyết, một giao dịch token hóa có thể sử dụng cơ chế thanh toán nguyên tử: tài sản chỉ được chuyển nếu tiền cũng được chuyển, và hai phần của giao dịch hoàn thành cùng lúc. Project Agorá của BIS đã thử nghiệm việc sử dụng dự trữ ngân hàng trung ương và tiền gửi ngân hàng được token hóa để thực hiện thanh toán xuyên biên giới đa tiền tệ với tính cuối cùng của giao dịch. Dự án cho thấy mô hình này khả thi về kỹ thuật, dù việc thử nghiệm bằng giao dịch có giá trị thực vẫn đang được tiếp tục.
Nếu tiền và chứng khoán cùng tồn tại trên một hạ tầng có thể lập trình, câu hỏi tự nhiên là: tại sao thị trường còn cần chờ đến ngày hôm sau?
Câu trả lời nằm ở việc thanh toán chậm không hoàn toàn là dấu hiệu của công nghệ lạc hậu. Khoảng thời gian giữa giao dịch và thanh toán còn cho phép các tổ chức thực hiện bù trừ.
Một công ty chứng khoán có thể mua và bán cùng một loại tài sản hàng nghìn lần trong ngày. Thay vì thanh toán riêng từng giao dịch, hệ thống tính toán nghĩa vụ ròng cuối cùng. Cơ chế này giúp giảm lượng tiền mặt và chứng khoán mà các bên phải chuẩn bị.
Nếu mọi giao dịch đều được thanh toán ngay lập tức theo từng lệnh, rủi ro đối tác có thể giảm nhưng nhu cầu thanh khoản tức thời có thể tăng mạnh. Mỗi bên phải có sẵn toàn bộ tiền hoặc chứng khoán tại đúng thời điểm thực hiện giao dịch. BIS lưu ý rằng hệ thống thanh toán theo thời gian thực có thể loại bỏ một phần rủi ro thanh toán nhưng lại làm tăng nhu cầu thanh khoản, khiến các ngân hàng phải sử dụng những cơ chế tiết kiệm thanh khoản như xếp hàng và bù trừ.
Thanh toán tức thời cũng làm giảm thời gian xử lý sai sót. Một lệnh nhập nhầm, vấn đề tuân thủ hoặc tranh chấp quyền sở hữu có thể được ghi nhận hoàn tất trước khi con người kịp can thiệp. Trong thị trường truyền thống, thời gian xử lý sau giao dịch còn được sử dụng để xác nhận thông tin, phân bổ tài sản và sửa những giao dịch không khớp.
Vì vậy, tương lai có thể không đơn giản là chuyển toàn bộ thị trường từ T+1 sang T+0. Nhiều cơ chế thanh toán có thể tồn tại song song:
- Giao dịch nhỏ, tài sản có tính thanh khoản cao và các khoản chuyển nội bộ có thể được thanh toán tức thời.
- Giao dịch tổ chức có thể tiếp tục sử dụng bù trừ để giảm nhu cầu vốn.
- Một số giao dịch xuyên biên giới vẫn cần thêm thời gian để hoàn thành kiểm tra tuân thủ và chuyển đổi tiền tệ.
- Các bên có thể lựa chọn thanh toán ngay và trả phí cao hơn, hoặc chờ bù trừ để tiết kiệm thanh khoản.
Token hóa vì thế có thể khiến T+1 trở nên lỗi thời với một số loại giao dịch, nhưng chưa chắc xóa bỏ hoàn toàn chu kỳ thanh toán. BIS từng nhận định rằng công nghệ mới có thể thay đổi quy trình hậu giao dịch, nhưng những đánh đổi cơ bản giữa rủi ro tín dụng và nhu cầu thanh khoản vẫn tồn tại trong một thế giới token hóa.
Thước đo tiến bộ thực sự không phải là mọi tài sản đều được ép thanh toán trong vài giây. Một hệ thống tốt hơn phải cho phép thị trường lựa chọn thời điểm thanh toán phù hợp, đồng thời giảm chi phí, hạn chế giao dịch thất bại và không tạo ra nhu cầu vốn quá lớn cho các thành viên.
Những chỉ số nào sẽ chứng minh “ngân hàng 24/7” thực sự thành công?
Việc một ngân hàng mở ứng dụng cả ngày hoặc cho phép khách hàng gửi lệnh vào cuối tuần chưa đủ để chứng minh mô hình 24/7 đã thành công. Ngân hàng luôn hoạt động chỉ có ý nghĩa khi tiền và tài sản thực sự di chuyển nhanh hơn, rẻ hơn và an toàn hơn.
Để đánh giá quá trình này, thị trường cần theo dõi một số nhóm chỉ số cụ thể.
Tỷ lệ giao dịch ngoài giờ truyền thống
Chỉ số đầu tiên là tỷ lệ khối lượng được thực hiện vào ban đêm, cuối tuần hoặc ngày nghỉ.
Nếu các tổ chức đầu tư hàng tỷ USD vào hạ tầng 24/7 nhưng 98% giao dịch vẫn diễn ra trong phiên chính, nhu cầu thực tế có thể thấp hơn những gì ngành tài chính quảng bá. Ngược lại, tỷ lệ giao dịch ngoài giờ tăng đều sẽ cho thấy nhà đầu tư thực sự đánh giá cao khả năng tiếp cận liên tục.
Tuy nhiên, khối lượng phải đi cùng chất lượng. Giao dịch tăng do đầu cơ ngắn hạn hoặc bot tự động chưa chắc phản ánh lợi ích kinh tế rộng hơn.
Chênh lệch giá và độ sâu thanh khoản ngoài giờ
Một thị trường chỉ được xem là hoạt động hiệu quả khi người dùng có thể mua hoặc bán với chi phí hợp lý.
Cần so sánh chênh lệch giữa giá mua và giá bán trong phiên chính với phiên qua đêm, cũng như lượng tài sản có thể được giao dịch mà không làm giá biến động mạnh. Nếu spread vào cuối tuần cao gấp nhiều lần giờ bình thường, dịch vụ 24/7 về mặt kỹ thuật đã tồn tại nhưng chưa mang lại trải nghiệm tương đương.
Đây sẽ là phép thử quan trọng đối với tuyên bố rằng thị trường “không bao giờ đóng cửa”. Một thị trường vẫn hiển thị giá nhưng không đủ thanh khoản để xử lý giao dịch lớn thực chất chỉ mở cửa trên giao diện.
Thời gian hoàn thành giao dịch thực tế
Ngành tài chính cần đo thời gian từ lúc khách hàng gửi lệnh đến khi tiền hoặc tài sản hoàn toàn thuộc quyền sử dụng của bên nhận.
Một giao dịch được xác nhận trên blockchain trong vài giây nhưng mất nhiều giờ để ngân hàng cập nhật số dư, kiểm tra tuân thủ hoặc cho phép rút tài sản chưa thể được xem là thanh toán tức thời.
Các chỉ số nên bao gồm thời gian trung vị, thời gian ở nhóm giao dịch chậm nhất và sự khác biệt giữa giao dịch nội địa với xuyên biên giới.
Tỷ lệ giao dịch thất bại và phải can thiệp thủ công
Tốc độ cao không có giá trị nếu số lỗi cũng tăng theo.
Thị trường cần theo dõi số giao dịch không hoàn tất, giao dịch bị treo, lỗi hợp đồng thông minh, sai lệch dữ liệu và trường hợp nhân viên phải xử lý bằng tay. Tỷ lệ này đặc biệt quan trọng trong thời gian ngoài giờ, khi số lượng nhân sự trực vận hành có thể thấp hơn.
BIS cảnh báo token hóa có thể tạo thêm điểm yếu liên quan đến hợp đồng thông minh, quản lý khóa riêng, nhà cung cấp dữ liệu và các cầu nối giữa nhiều nền tảng. Khả năng hoạt động toàn cầu 24/7 cũng có thể làm biến động lan truyền nhanh hơn và khiến việc giám sát phức tạp hơn.
Mức tiết kiệm tiền mặt và tài sản thế chấp
Một trong những lợi ích lớn nhất được kỳ vọng từ token hóa là giúp các tổ chức sử dụng vốn hiệu quả hơn.
Do đó, cần đo lượng tiền mặt dự phòng được giải phóng, thời gian cần thiết để chuyển tài sản thế chấp, số lần tài sản được tái phân bổ trong ngày và mức giảm chi phí ký quỹ.
Nếu thanh toán nhanh hơn nhưng buộc mỗi ngân hàng phải giữ thêm lượng tiền lớn để sẵn sàng đáp ứng giao dịch 24/7, lợi ích có thể bị bù trừ bởi chi phí thanh khoản cao hơn.
Chi phí của mỗi giao dịch
Một hệ thống mới chỉ tạo ra giá trị khi tổng chi phí giảm, chứ không đơn giản chuyển phí từ một trung gian sang nhà cung cấp công nghệ khác.
Phép tính cần bao gồm phí giao dịch, lưu ký, chuyển đổi tiền tệ, kiểm tra tuân thủ, vận hành blockchain, dữ liệu và chi phí vốn. Phí mạng thấp không có nhiều ý nghĩa nếu ngân hàng phải chi thêm cho nhiều lớp kết nối, bảo mật và đối soát.
BIS đánh giá token hóa có tiềm năng giảm chi phí và tăng hiệu quả, nhưng nhiều lợi ích vẫn chưa được chứng minh ở quy mô lớn và có thể đi kèm sự phức tạp vận hành, áp lực thanh khoản cùng bất định pháp lý.
Mức độ sử dụng của khách hàng ngoài lĩnh vực crypto
Nếu ngân hàng 24/7 chỉ phục vụ nhóm nhà giao dịch tài sản số vốn đã quen với thị trường liên tục, tác động đối với hệ thống tài chính truyền thống vẫn còn hạn chế.
Thành công rõ ràng hơn sẽ xuất hiện khi doanh nghiệp sử dụng hạ tầng này để quản lý dòng tiền xuyên biên giới, quỹ đầu tư chuyển tài sản thế chấp ngoài giờ, hoặc người dùng phổ thông mua sản phẩm token hóa mà không cần hiểu công nghệ phía sau.
Các chỉ số cần theo dõi bao gồm số khách hàng hoạt động, tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng dịch vụ, giá trị giao dịch không liên quan đến crypto và tỷ lệ khách hàng quay lại sau lần sử dụng đầu tiên.
Khả năng vận hành trong thời điểm căng thẳng
Phép thử quan trọng nhất không diễn ra trong một ngày thị trường bình lặng, mà khi xuất hiện biến động mạnh, sự cố công nghệ hoặc làn sóng rút tiền.
Hệ thống phải chứng minh rằng nó có thể tiếp tục xác định giá, xử lý giao dịch và cung cấp thanh khoản trong đêm hoặc cuối tuần. Cần theo dõi thời gian ngừng hoạt động, số lệnh bị từ chối, mức tăng spread và khả năng đáp ứng yêu cầu rút tài sản trong các giai đoạn căng thẳng.
Một ngân hàng hoạt động 24/7 nhưng đóng cổng rút tiền khi thị trường biến động không thực sự cung cấp thanh khoản liên tục. Nó chỉ kéo dài giờ hoạt động trong điều kiện thuận lợi.
Cuối cùng, thành công của ngân hàng 24/7 không nên được đánh giá bằng số lượng sản phẩm token hóa hoặc số giờ ứng dụng hoạt động. Thành công phải được thể hiện bằng việc người dùng có thể chuyển tiền và tài sản vào bất kỳ thời điểm nào mà không phải chấp nhận chi phí cao hơn, thanh khoản kém hơn hoặc rủi ro lớn hơn đáng kể.
Nếu các chỉ số về tốc độ được cải thiện nhưng spread, lỗi giao dịch và nhu cầu vốn cùng tăng, ngành tài chính chỉ đang thay thế giới hạn về thời gian bằng một tập hợp vấn đề mới. Khi chi phí, độ an toàn và hiệu quả vốn cùng tiến bộ, “sự kết thúc của giờ làm việc ngân hàng” mới thực sự trở thành thay đổi kinh tế, thay vì chỉ là một khẩu hiệu công nghệ.






