Ventuals, một trong những dự án nổi bật trong mảng real-world asset perpetuals trên Hyperliquid, thông báo sẽ ngừng hoạt động và đóng các thị trường do mình vận hành. Động thái này khiến hai thị trường gắn với định giá OpenAI và Anthropic bị dừng giao dịch, đánh dấu một bước ngoặt đáng chú ý trong cuộc đua đưa tài sản truyền thống và công ty tư nhân lên hạ tầng giao dịch on-chain.
Theo thông báo từ đội ngũ Ventuals, các vị thế trên thị trường OPENAI và ANTHROPIC đã được tất toán tự động. Những thị trường còn lại cũng sẽ lần lượt ngừng hoạt động trong các ngày tới. Đội ngũ cho biết dự án đã xử lý hơn 650 triệu USD khối lượng giao dịch và nhận được hơn 500.000 HYPE hỗ trợ từ cộng đồng trong thời gian vận hành.
Ventuals rời cuộc chơi, nhưng không rời hệ sinh thái Hyperliquid
Điểm đáng chú ý là Ventuals không đơn thuần “biến mất” khỏi Hyperliquid. Đội ngũ dự án cho biết họ sẽ gia nhập một dự án khác đang xây dựng trong hệ sinh thái này.
Điều đó cho thấy đây không hẳn là tín hiệu suy yếu của Hyperliquid, mà giống một giai đoạn tái cơ cấu trong nhóm các dự án sử dụng HIP-3. Những operator có quy mô nhỏ hơn, thanh khoản mỏng hơn hoặc mô hình định giá chưa đủ mạnh có thể phải sáp nhập, đóng cửa hoặc chuyển hướng để tập trung nguồn lực vào các dự án có traction tốt hơn.
Ventuals từng là một trong những cái tên gây chú ý khi cho phép người dùng giao dịch hợp đồng perpetual gắn với định giá của các công ty tư nhân như OpenAI và Anthropic. Đây đều là những công ty AI được thị trường theo dõi sát sao, nhưng chưa niêm yết công khai, khiến khả năng tiếp cận của nhà đầu tư thông thường rất hạn chế.
Thông qua sản phẩm của Ventuals, người dùng không sở hữu cổ phần OpenAI hay Anthropic. Thay vào đó, họ chỉ đang giao dịch hợp đồng phái sinh phản ánh kỳ vọng thị trường đối với định giá của các công ty này.
HIP-3 mở cửa cho thị trường mới, nhưng cũng tạo áp lực chọn lọc
Các thị trường OpenAI và Anthropic của Ventuals được triển khai thông qua HIP-3, framework cho phép bên thứ ba tạo và vận hành các thị trường perpetual riêng trên Hyperliquid.
Đây là một trong những điểm khiến Hyperliquid khác biệt so với nhiều sàn phái sinh crypto truyền thống. Thay vì chỉ niêm yết Bitcoin, Ethereum hay các altcoin phổ biến, HIP-3 mở đường cho builder đưa nhiều loại thị trường mới lên on-chain, từ cổ phiếu, hàng hóa, chỉ số cho đến định giá công ty tư nhân.
Tuy nhiên, chính sự mở rộng này cũng đặt ra bài toán khó hơn: ai chịu trách nhiệm về dữ liệu giá, thanh khoản, giới hạn đòn bẩy, cơ chế tất toán và quản trị rủi ro?
Với các tài sản crypto lớn, thị trường có nhiều nguồn giá và thanh khoản tương đối sâu. Nhưng với công ty tư nhân như OpenAI hay Anthropic, dữ liệu định giá không minh bạch như cổ phiếu niêm yết. Giá thường đến từ vòng gọi vốn, giao dịch thứ cấp hoặc các nguồn tham chiếu không đồng nhất. Điều này khiến việc xây dựng oracle và cơ chế định giá cho pre-IPO perps phức tạp hơn nhiều.
Nói cách khác, HIP-3 giúp việc tạo thị trường trở nên dễ hơn, nhưng không đảm bảo mọi thị trường đều bền vững.
Hyperliquid vẫn là điểm nóng của làn sóng RWA perps
Việc Ventuals đóng cửa diễn ra trong bối cảnh các sàn giao dịch crypto đang đẩy mạnh mở rộng ra ngoài tài sản số. Thay vì chỉ phục vụ giao dịch token, nhiều nền tảng đang thử biến crypto rails thành hạ tầng giao dịch 24/7 cho tài sản truyền thống.
Hyperliquid là một trong những cái tên nổi bật nhất trong xu hướng này. Sàn xử lý khoảng 234 tỷ USD khối lượng giao dịch perpetual futures trong tháng gần nhất, cho thấy nhu cầu với sản phẩm phái sinh on-chain vẫn rất lớn.
Các thị trường như OpenAI, Anthropic hay SpaceX phản ánh một nhu cầu rõ ràng: nhà đầu tư muốn tiếp cận các câu chuyện tăng trưởng lớn trước khi chúng xuất hiện trên sàn chứng khoán truyền thống.
Tuy nhiên, đây cũng là khu vực rủi ro cao. Pre-IPO perps không phải cổ phiếu token hóa, không đại diện cho quyền sở hữu doanh nghiệp và không đi kèm quyền lợi cổ đông. Chúng chủ yếu là công cụ để thị trường đặt cược vào kỳ vọng định giá.
Với người dùng thiếu kinh nghiệm, ranh giới giữa “tiếp cận tài sản sớm” và “đầu cơ vào một con số tham chiếu” có thể rất mong manh.
TradeXYZ nổi lên khi thị trường HIP-3 bắt đầu tập trung
Sự rút lui của Ventuals cũng làm nổi bật quá trình tập trung trong nhóm operator HIP-3. TradeXYZ, một dự án khác trong hệ sinh thái Hyperliquid, hiện đang chiếm phần lớn khối lượng giao dịch của mảng này.
Dự án này đã trở thành cái tên dẫn đầu trong các thị trường gắn với cổ phiếu và công ty tư nhân, bao gồm cả các hợp đồng liên quan đến SpaceX. Việc TradeXYZ chiếm ưu thế cho thấy thanh khoản trong mảng RWA perps đang có xu hướng dồn về những operator có sản phẩm rõ ràng hơn, thị trường sôi động hơn và khả năng định giá được tin tưởng hơn.
Đây là diễn biến khá tự nhiên trong một thị trường mới. Giai đoạn đầu thường có nhiều thử nghiệm, nhiều mô hình cùng tồn tại. Nhưng khi dòng tiền thực sự xuất hiện, thanh khoản sẽ không chia đều cho tất cả. Nó thường tập trung vào nơi có độ sâu thị trường tốt hơn, spread hợp lý hơn và niềm tin cao hơn từ người dùng.
Ventuals có thể là một trong những dự án mở đường, nhưng chưa chắc là bên thắng cuộc cuối cùng.
Câu chuyện lớn hơn: private market lên on-chain không dễ
Việc Ventuals đóng cửa cho thấy đưa private market lên blockchain không chỉ là bài toán công nghệ. Một sàn có thể tạo hợp đồng, niêm yết ticker và cho phép giao dịch 24/7, nhưng điều khó hơn là tạo ra thị trường đủ đáng tin.
Với tài sản chưa niêm yết, vấn đề không nằm ở việc “có giao dịch được hay không”, mà nằm ở câu hỏi: giá đó phản ánh điều gì?
Nếu một hợp đồng gắn với OpenAI hay Anthropic nhưng không có quyền sở hữu cổ phần thật, không có dòng dữ liệu giá chính thức và thanh khoản còn hạn chế, thị trường rất dễ trở thành nơi đầu cơ kỳ vọng hơn là công cụ định giá đáng tin cậy.
Điều này không làm mất đi tiềm năng của RWA perps. Ngược lại, nó cho thấy mảng này đang bước vào giai đoạn nghiêm túc hơn. Những dự án chỉ có narrative sẽ khó tồn tại lâu. Những dự án có mô hình oracle tốt, quản trị rủi ro chặt, thanh khoản đủ sâu và cách truyền thông minh bạch mới có cơ hội đi xa.
Tác động với Hyperliquid
Trong ngắn hạn, việc mất hai thị trường OpenAI và Anthropic có thể khiến danh mục RWA perps trên Hyperliquid kém hấp dẫn hơn với một nhóm trader thích các câu chuyện AI và pre-IPO.
Nhưng về dài hạn, đây chưa chắc là tin xấu.
Một hệ sinh thái tài chính trưởng thành không chỉ cần nhiều thị trường mới, mà còn cần cơ chế loại bỏ các thị trường không còn phù hợp. Nếu HIP-3 tiếp tục thu hút builder mạnh hơn và thanh khoản được gom về các operator có năng lực tốt hơn, Hyperliquid vẫn có thể giữ vai trò trung tâm trong xu hướng đưa tài sản ngoài crypto lên on-chain.
Vấn đề không phải là Hyperliquid có thể list thêm bao nhiêu thị trường. Vấn đề là những thị trường đó có đủ minh bạch, đủ thanh khoản và đủ an toàn để tồn tại lâu dài hay không.
RWA perps không thiếu narrative, thứ khó nhất là định giá
Sức hút của các thị trường như OpenAI, Anthropic hay SpaceX không khó hiểu. Đây đều là những cái tên nằm ở trung tâm của các narrative lớn: AI, công nghệ lõi, private market và làn sóng tài sản truyền thống lên on-chain. Với trader crypto, việc có thể đặt cược vào định giá của các công ty chưa IPO là một trải nghiệm rất hấp dẫn, nhất là khi thị trường truyền thống thường chỉ mở cửa cho quỹ đầu tư, nhà đầu tư được công nhận hoặc các bên có quan hệ trong private market.
Nhưng narrative chỉ giúp kéo sự chú ý ban đầu. Thứ quyết định một thị trường có sống lâu hay không lại nằm ở câu hỏi khó hơn: giá này được hình thành như thế nào?
Với Bitcoin, Ethereum hay cổ phiếu niêm yết, thị trường có nhiều nguồn giá công khai, thanh khoản sâu và dữ liệu giao dịch liên tục. Nhưng với các công ty tư nhân như OpenAI hay Anthropic, định giá thường đến từ vòng gọi vốn, giao dịch thứ cấp, báo cáo truyền thông hoặc kỳ vọng của nhà đầu tư. Những dữ liệu này không phải lúc nào cũng đồng nhất, minh bạch hoặc cập nhật theo thời gian thực.
Điều đó khiến RWA perps, đặc biệt là pre-IPO perps, bước vào vùng xám giữa đổi mới và đầu cơ. Người dùng không sở hữu cổ phần thật, không có quyền cổ đông, cũng không trực tiếp tiếp cận tài sản cơ sở. Họ đang giao dịch một hợp đồng phản ánh kỳ vọng của thị trường đối với định giá tương lai.
Đây là điểm mà nhiều người mới rất dễ nhầm lẫn. Một thị trường có ticker OPENAI không đồng nghĩa với việc người dùng đang mua OpenAI. Nó chỉ cho phép họ đặt cược vào biến động định giá được mô phỏng thông qua cơ chế phái sinh.
Vì vậy, thách thức lớn nhất của RWA perps không nằm ở việc tạo ra sản phẩm. Crypto có thể tạo thị trường rất nhanh. Thách thức thật sự là tạo ra một cơ chế định giá đủ đáng tin để trader chấp nhận bỏ vốn, market maker chấp nhận cung cấp thanh khoản và hệ sinh thái có thể vận hành lâu dài.
Ventuals đóng cửa cho thấy mảng này không thiếu ý tưởng lớn. Điều thị trường đang thiếu là chuẩn vận hành đủ mạnh cho các tài sản không có giá công khai như cổ phiếu niêm yết.
Ventuals đóng cửa là lời nhắc về rủi ro operator risk
Trong DeFi, người dùng thường quen với các rủi ro như smart contract risk, liquidation risk, oracle risk hay thanh khoản mỏng. Nhưng với các thị trường được triển khai thông qua bên thứ ba như HIP-3, còn một lớp rủi ro khác cần được chú ý hơn: operator risk.
Operator risk là rủi ro đến từ chính đơn vị tạo và vận hành thị trường. Họ có thể là bên thiết kế thông số giao dịch, lựa chọn nguồn dữ liệu giá, quản lý cơ chế oracle, điều chỉnh giới hạn rủi ro và quyết định vòng đời của thị trường. Khi operator dừng hoạt động, chuyển hướng hoặc sáp nhập vào dự án khác, người dùng có thể bị ảnh hưởng dù hạ tầng gốc vẫn hoạt động bình thường.
Trường hợp Ventuals là ví dụ rõ ràng. Hyperliquid không đóng cửa. HIP-3 cũng không biến mất. Nhưng các thị trường OPENAI và ANTHROPIC vẫn bị dừng vì đội ngũ vận hành phía sau quyết định ngừng dự án. Các vị thế được tất toán tự động, còn những thị trường khác sẽ lần lượt đóng trong các ngày tiếp theo.
Điều này cho thấy với các thị trường permissionless, rủi ro không chỉ nằm ở sàn giao dịch hay blockchain. Nó còn nằm ở chất lượng, cam kết và năng lực duy trì của từng operator.
Đây là điểm rất quan trọng với người dùng khi tham gia các thị trường mới. Một sản phẩm có volume lớn trong ngắn hạn chưa chắc đã đủ bền. Một ticker hấp dẫn chưa chắc đã có cấu trúc vận hành tốt. Một narrative mạnh chưa chắc đã đảm bảo thị trường có thể tồn tại qua nhiều chu kỳ.
Với RWA perps, operator risk thậm chí còn nhạy cảm hơn vì tài sản tham chiếu thường phức tạp hơn crypto thông thường. Nếu định giá không rõ ràng, oracle thiếu minh bạch hoặc thanh khoản phụ thuộc vào một nhóm nhỏ market maker, việc operator rút lui có thể khiến toàn bộ thị trường mất điểm tựa.
Từ góc nhìn này, Ventuals đóng cửa không chỉ là tin một dự án rời cuộc chơi. Nó là lời nhắc rằng khi tài sản truyền thống được đưa lên on-chain dưới dạng phái sinh, người dùng không chỉ cần hỏi “mình đang trade cái gì?”, mà còn phải hỏi “ai đang vận hành thị trường này và họ có đủ năng lực duy trì nó hay không?”.
Đây có thể là giai đoạn sàng lọc cần thiết cho HIP-3 và toàn bộ mảng RWA perps. Những operator yếu sẽ rời đi, thanh khoản sẽ dồn về các bên mạnh hơn, còn thị trường sẽ dần học cách phân biệt giữa một sản phẩm có narrative tốt và một sản phẩm có cấu trúc vận hành đủ bền.
Kết luận
Ventuals đóng cửa các thị trường OpenAI và Anthropic là một dấu hiệu cho thấy mảng RWA perpetuals trên Hyperliquid đang bước qua giai đoạn thử nghiệm ban đầu. Những ý tưởng mới vẫn thu hút dòng tiền, nhưng thị trường bắt đầu phân biệt rõ hơn giữa sản phẩm có traction thật và sản phẩm chỉ dựa vào narrative.
Hyperliquid không mất đi câu chuyện RWA perps. Nhưng câu chuyện đó đang trở nên thực tế hơn: không phải cứ đưa một tài sản hot lên on-chain là đủ. Người dùng cần thanh khoản, cơ chế định giá đáng tin và operator đủ năng lực vận hành.
Với Ventuals, đây là dấu chấm hết cho một thử nghiệm đáng chú ý. Với Hyperliquid, đây có thể là bước sàng lọc cần thiết trước khi thị trường tài sản on-chain bước sang quy mô lớn hơn.
