Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục đưa prediction market vào trung tâm cuộc tranh luận chính sách crypto tại Washington, khi công khai ủng hộ việc Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) giữ “thẩm quyền độc quyền” đối với lĩnh vực này.
Trong bài đăng trên Truth Social cuối ngày thứ Ba, Trump cho rằng việc CFTC duy trì quyền quản lý prediction market là “cực kỳ quan trọng”, đồng thời nhấn mạnh Mỹ cần đặt ra “luật chơi” ở cấp liên bang thay vì để từng bang tự xây dựng quy định riêng. Lập trường này tương đồng với quan điểm của Chủ tịch CFTC Michael Selig, người nhiều lần khẳng định các hợp đồng sự kiện trên những sàn được CFTC quản lý thuộc phạm vi thị trường phái sinh liên bang.
Tranh chấp lớn: prediction market là tài chính hay cờ bạc?
Tâm điểm của cuộc chiến pháp lý hiện nay nằm ở câu hỏi: các hợp đồng dự đoán kết quả thể thao, giải trí, chính trị hay sự kiện xã hội là sản phẩm tài chính, hay thực chất là hình thức cá cược được “đóng gói” lại?
CFTC cho rằng các hợp đồng này, nếu được niêm yết trên các designated contract markets (DCM) đã đăng ký, thuộc phạm vi quản lý của cơ quan liên bang. Theo cách hiểu này, các bang không thể dùng luật cờ bạc địa phương để chặn hoặc xử phạt những nền tảng đã nằm dưới khung giám sát của CFTC.
Ngược lại, nhiều bang cho rằng prediction market mang bản chất gần giống gambling, đặc biệt khi sản phẩm liên quan đến thể thao hoặc giải trí. Vì vậy, chúng cần chịu sự quản lý của cơ quan gaming cấp bang, hoặc bị cấm tại những nơi không cho phép loại hình này.
Các bang siết mạnh, CFTC phản công bằng kiện tụng
New York, Illinois, Minnesota và một số bang khác đã tăng cường hành động với prediction market. New York Attorney General Letitia James đã kiện một số nền tảng với cáo buộc vi phạm luật cờ bạc của bang. Illinois gửi lệnh cease-and-desist, trong khi Minnesota gần đây thông qua luật áp dụng chế tài hình sự với hoạt động prediction market không được phép.
CFTC cũng không đứng ngoài. Cơ quan này đã kiện hoặc nộp hồ sơ pháp lý liên quan đến nhiều bang như Arizona, Connecticut, Illinois, New York, Wisconsin và Massachusetts, với lập luận rằng luật liên bang đã trao quyền quản lý các thị trường phái sinh cho CFTC. Trong một thông cáo tháng 4/2026, CFTC cho biết đã kiện Wisconsin sau khi bang này nhắm đến Kalshi, Polymarket, Crypto.com, Robinhood và Coinbase trong các vụ kiện dân sự.
Vụ việc hiện đã leo lên cấp tòa phúc thẩm liên bang. Nhiều chuyên gia pháp lý cho rằng câu hỏi về ranh giới giữa “event contracts” và gambling có khả năng sẽ được đưa lên Tòa án Tối cao Mỹ trong tương lai.
Yếu tố chính trị khiến tranh cãi nóng hơn
Phát biểu của Trump không chỉ là vấn đề pháp lý, mà còn mang màu sắc chính trị rõ rệt. Ông chỉ trích một số lãnh đạo bang thuộc phe Dân chủ vì muốn hạn chế prediction market, trong khi các bang này cho rằng họ đang bảo vệ người tiêu dùng và ngăn rủi ro như thao túng, insider trading hoặc hoạt động không được cấp phép.
Thống đốc Illinois J.B. Pritzker phản bác trên Bluesky rằng bang của ông đã hành động nhằm ngăn insider trading trong các thị trường dự đoán online. Ông cũng cáo buộc chính quyền Trump muốn hạn chế quyền quản lý của bang trong bối cảnh gia đình và các đồng minh chính trị của Trump có liên hệ với một số công ty trong ngành.
Donald Trump Jr. hiện có vai trò cố vấn với cả Polymarket và Kalshi. Gemini, sàn crypto của Cameron và Tyler Winklevoss, hai nhân vật ủng hộ Trump cũng đã ra mắt nền tảng prediction market và nộp hồ sơ tự chứng nhận một số hợp đồng dạng parlay vào cuối tuần trước.
Quốc tế cũng đang siết prediction market
Trong bài đăng, Trump cho rằng các quốc gia khác đang theo đuổi loại thị trường tài chính mới này, và Mỹ cần giữ vị thế dẫn đầu. Tuy nhiên, xu hướng toàn cầu hiện không hoàn toàn nghiêng về mở cửa.
Tây Ban Nha vừa chặn Polymarket và Kalshi trong thời gian điều tra khả năng hoạt động không có giấy phép gambling, với lệnh chặn dự kiến kéo dài 3 – 4 tháng. Cơ quan quản lý Tây Ban Nha cho rằng các nền tảng cho phép người dùng đặt tiền vào kết quả sự kiện tương lai cần có giấy phép phù hợp và các biện pháp bảo vệ người dùng.
Ủy ban Giám sát Hạ viện Mỹ cũng đã mở cuộc điều tra liên quan đến rủi ro insider trading trên Polymarket và Kalshi, yêu cầu hai công ty cung cấp thông tin về xác minh danh tính, kiểm soát khu vực địa lý và hệ thống giám sát giao dịch bất thường.
Prediction market trở thành mặt trận mới của crypto policy
Tranh cãi lần này cho thấy prediction market đang bước vào giai đoạn tương tự crypto trước đây: tăng trưởng nhanh, thu hút vốn và người dùng, nhưng cũng kéo theo câu hỏi lớn về phân loại pháp lý.
Nếu CFTC thắng, prediction market có thể được củng cố như một nhánh của thị trường phái sinh liên bang tại Mỹ. Điều này sẽ giúp các nền tảng như Kalshi, Polymarket, Robinhood, Coinbase hoặc Gemini có khung hoạt động rõ hơn, ít bị chia cắt bởi luật từng bang.
Ngược lại, nếu các bang giành ưu thế, prediction market có thể bị đối xử giống gambling hơn là sản phẩm tài chính. Khi đó, mỗi bang có thể áp dụng quy định riêng, khiến thị trường bị phân mảnh và khó mở rộng trên toàn nước Mỹ.
Đối với ngành crypto, đây là một trận chiến đáng chú ý vì prediction market đang nằm ở giao điểm của nhiều xu hướng lớn: tài chính phái sinh, dữ liệu xác suất theo thời gian thực, betting, crypto rails và chính trị Mỹ. Lập trường của Trump cho thấy Nhà Trắng muốn đưa lĩnh vực này vào cùng câu chuyện lớn hơn: giữ Mỹ ở vị trí trung tâm của crypto và các thị trường tài chính mới.
CFTC thắng thì ai được lợi?
Nếu CFTC giành phần thắng trong cuộc chiến pháp lý với các bang, nhóm hưởng lợi đầu tiên sẽ là các nền tảng prediction market đã đăng ký hoặc muốn hoạt động dưới khung quản lý liên bang tại Mỹ.
Với các công ty như Kalshi, Polymarket, Robinhood, Coinbase hay Gemini, một chiến thắng của CFTC sẽ tạo ra lợi thế rất lớn: họ không còn phải đối mặt với một “ma trận” quy định khác nhau ở từng bang. Thay vì xin giấy phép, điều chỉnh sản phẩm hoặc chặn người dùng theo từng địa phương, các nền tảng có thể dựa vào một bộ luật thống nhất ở cấp liên bang để mở rộng quy mô toàn nước Mỹ.
Điều này đặc biệt quan trọng với prediction market vì giá trị của thị trường này phụ thuộc rất nhiều vào thanh khoản. Càng nhiều người tham gia, xác suất thị trường càng có ý nghĩa, spread càng hẹp và sản phẩm càng hấp dẫn với cả trader lẫn tổ chức. Nếu mỗi bang tự đặt luật riêng, thị trường sẽ bị chia nhỏ, thanh khoản phân mảnh và các nền tảng khó đạt quy mô lớn.
Nhóm hưởng lợi thứ hai là các công ty crypto đang muốn mở rộng doanh thu ngoài giao dịch spot và futures truyền thống. Sau nhiều chu kỳ thị trường, các sàn crypto lớn hiểu rằng chỉ dựa vào phí giao dịch token là không đủ bền vững. Prediction market mở ra một mảng sản phẩm mới, nơi người dùng có thể giao dịch theo xác suất của sự kiện chính trị, kinh tế, thể thao, văn hóa hoặc dữ liệu vĩ mô.
Với Robinhood, Coinbase hay Gemini, đây có thể là bước tiến từ “sàn giao dịch crypto” sang “nền tảng tài chính sự kiện”, nơi mọi tin tức đều có thể trở thành một thị trường có thể giao dịch.
Nhóm hưởng lợi thứ ba là các trader chuyên nghiệp và market maker. Một khung pháp lý liên bang rõ ràng giúp họ yên tâm cung cấp thanh khoản, xây dựng chiến lược arbitrage và đưa vốn lớn hơn vào thị trường. Khi rủi ro pháp lý giảm, các tổ chức tài chính cũng có thêm lý do để thử nghiệm prediction market như một công cụ đo kỳ vọng thị trường theo thời gian thực.
Tuy nhiên, chiến thắng của CFTC không đồng nghĩa với việc mọi bên đều vui. Các bang sẽ mất đi một phần quyền kiểm soát với những sản phẩm mà họ cho là có bản chất giống gambling. Những cơ quan quản lý cấp bang có thể lo ngại rằng người dùng địa phương bị đưa vào các thị trường cá cược trá hình mà bang không thể giám sát trực tiếp.
Nói cách khác, nếu CFTC thắng, prediction market sẽ tiến gần hơn đến Wall Street thay vì Las Vegas. Nó sẽ được nhìn nhận như một nhánh mới của thị trường phái sinh liên bang, chứ không đơn thuần là hoạt động cá cược online.
Và đó chính là lý do cuộc chiến này quan trọng: bên thắng không chỉ quyết định ai quản lý prediction market, mà còn quyết định ngành này sẽ được gọi là “tài chính” hay “cờ bạc” trong thập kỷ tới.
