CEO Fun: On-ramp và cầu nối blockchain sẽ dần biến mất khỏi thanh toán crypto

Các dịch vụ on-ramp riêng lẻ và website cầu nối blockchain có thể dần mất vai trò khi những ứng dụng crypto chuyển sang mô hình thanh toán tích hợp, nơi người dùng chỉ cần nạp tiền và thực hiện hành động mong muốn mà không phải quan tâm tài sản đang được chuyển đổi hoặc đi qua blockchain nào.

Alex Fine, CEO của công ty hạ tầng thanh toán Fun, cho rằng tương lai của thanh toán crypto sẽ không còn phụ thuộc vào những bước riêng biệt như mua tiền mã hóa bằng tiền pháp định, chuyển tài sản qua cầu nối hay đổi token trước khi sử dụng một ứng dụng.

Thay vào đó, toàn bộ quá trình này sẽ được xử lý ở phía sau giao diện, tương tự cách các hệ thống thanh toán Web2 đang hoạt động.

“Thời đại của on-ramp sẽ hoàn toàn kết thúc và thời đại của các website bridge bên ngoài cũng sẽ chấm dứt”, Fine nhận định trong cuộc phỏng vấn với CoinDesk. “Không ai sử dụng một cây cầu chỉ vì muốn sử dụng cầu nối. Họ muốn sử dụng một ứng dụng.”

Crypto đang yêu cầu người dùng thực hiện quá nhiều bước trung gian

Trong trải nghiệm crypto truyền thống, một người dùng mới thường phải trải qua nhiều công đoạn trước khi có thể sử dụng sản phẩm.

Họ có thể phải mua tài sản số thông qua một nền tảng on-ramp, rút tiền về ví cá nhân, chuyển tài sản sang blockchain phù hợp, đổi sang loại token mà ứng dụng hỗ trợ rồi mới có thể thực hiện giao dịch cuối cùng.

Quy trình này không chỉ gây khó khăn cho người mới mà còn làm tăng nguy cơ gửi nhầm mạng, chọn sai tài sản, gặp lỗi cầu nối hoặc phải trả nhiều loại phí khác nhau.

Fine cho rằng vấn đề nằm ở cách ngành crypto đang xây dựng hệ thống thanh toán dựa trên từng “đường ray” riêng lẻ, thay vì tối ưu hóa toàn bộ dòng tiền từ điểm xuất phát đến hành động cuối cùng của người dùng.

Theo ông, người dùng không thực sự quan tâm đến việc chuyển đổi tiền pháp định thành crypto. Điều họ quan tâm là có thể đặt cược trên một thị trường dự đoán, mua một tài sản được token hóa, gửi tiền vào giao thức DeFi hoặc thanh toán cho một sản phẩm.

Việc chuyển đổi tài sản chỉ là bước kỹ thuật bắt buộc để hoàn thành mục tiêu đó.

Từ “payment rails” sang “funding flows”

Fine gọi mô hình mới là các “funding flows” được tối ưu hóa, tức dòng tiền nạp vào ứng dụng được xử lý thống nhất thay vì chia thành nhiều dịch vụ độc lập.

Hiện nay, các nhà phát triển thường phải kết nối nhiều thành phần khác nhau, bao gồm:

• Đơn vị xử lý thanh toán bằng thẻ;
• Ngân hàng và đối tác thanh toán;
• Stablecoin hoặc tài sản crypto;
• Blockchain đích;
• Sàn giao dịch hoặc bộ định tuyến thanh khoản;
• Cầu nối tài sản giữa các mạng lưới;
• Công cụ kiểm soát gian lận và quản lý rủi ro.

Mỗi phương thức thanh toán có cơ chế xử lý, thời gian hoàn tất và mức độ rủi ro khác nhau. Điều này khiến nhiều đội ngũ phải xây dựng lại cùng một loại hạ tầng cho từng sản phẩm.

Trong mô hình mà Fine hình dung, một ứng dụng chỉ cần nhận biết người dùng muốn nạp bao nhiêu tiền và muốn thực hiện hành động nào. Hệ thống phía sau sẽ tự động lựa chọn phương thức thanh toán, tài sản trung gian, tuyến thanh khoản và blockchain phù hợp.

Người dùng có thể thanh toán bằng thẻ ngân hàng hoặc chuyển khoản, trong khi ứng dụng tự động nhận stablecoin trên mạng lưới cần thiết mà không yêu cầu người dùng thao tác thủ công.

Fun xây dựng hạ tầng phía sau các ứng dụng crypto

Fun là công ty cung cấp hạ tầng thanh toán kết nối hệ thống tài chính truyền thống với các mạng blockchain.

Thay vì hoạt động như một sàn giao dịch hoặc ví crypto dành trực tiếp cho người tiêu dùng, Fun cung cấp API để các công ty fintech và ứng dụng blockchain tích hợp chức năng nạp tiền, rút tiền, thanh toán và quyết toán ngay bên trong sản phẩm.

Mục tiêu của công ty là che giấu sự phức tạp khi tiền được chuyển đổi giữa tiền pháp định, stablecoin và nhiều blockchain khác nhau.

Theo thông tin được Fun công bố, công ty đang xử lý toàn bộ hoạt động nạp và rút tiền của thị trường dự đoán Polymarket, đồng thời cung cấp dòng tiền gửi vào một số vault lớn nhất trên giao thức cho vay Aave.

Fun cho biết hệ thống của mình hiện xử lý hơn 3 tỷ USD giao dịch mỗi tháng. Công ty đã huy động tổng cộng hơn 75 triệu USD.

Sự phát triển của những công ty hạ tầng như Fun phản ánh một xu hướng lớn hơn: các lớp thanh toán, chuyển đổi và quyết toán vẫn tiếp tục tồn tại, nhưng ngày càng được đẩy xuống phía sau giao diện.

On-ramp và bridge có thể không biến mất hoàn toàn

Nhận định của Fine không nhất thiết có nghĩa công nghệ on-ramp hoặc cầu nối blockchain sẽ hoàn toàn không còn tồn tại.

Các ứng dụng vẫn cần một cơ chế để chuyển tiền từ hệ thống ngân hàng lên blockchain. Tài sản cũng vẫn cần được luân chuyển giữa những mạng lưới khác nhau.

Điểm thay đổi nằm ở cách người dùng tiếp cận những công cụ này.

Thay vì truy cập một website bridge riêng, kết nối ví, chọn mạng nguồn, mạng đích và tự kiểm tra thanh khoản, người dùng có thể chỉ nhìn thấy một nút “nạp tiền” hoặc “mua”.

Cầu nối vẫn hoạt động ở phía sau, nhưng thương hiệu, giao diện và quy trình của bridge không còn là một phần nổi bật trong trải nghiệm người dùng.

Điều này có thể gây sức ép lên những doanh nghiệp chỉ kiếm doanh thu từ một bước trung gian duy nhất. Khi các ứng dụng tích hợp toàn bộ dòng tiền, giá trị có thể chuyển từ giao diện on-ramp và bridge sang những nền tảng có khả năng định tuyến thanh khoản, quản lý rủi ro và xử lý thanh toán trên nhiều mạng lưới.

Thanh toán crypto đang tiến gần trải nghiệm Web2

Fine so sánh quá trình này với thanh toán trong Web2, nơi người tiêu dùng hiếm khi quan tâm giao dịch đang được xử lý bởi ngân hàng nào, cổng thanh toán nào hoặc mạng lưới thẻ nào.

Khi mua hàng trực tuyến, người dùng chỉ nhập thông tin thanh toán hoặc sử dụng thông tin đã lưu. Các hoạt động xác minh, chuyển tiền, đối soát và xử lý rủi ro được thực hiện ở phía sau.

Crypto chưa đạt đến mức độ đơn giản tương tự vì mỗi blockchain có tài sản, ví, phí gas và tiêu chuẩn giao dịch khác nhau.

Tuy nhiên, việc tích hợp thanh toán trực tiếp vào ứng dụng có thể giúp thu hẹp khoảng cách này. Người dùng cũ cũng có thể tái sử dụng thông tin thanh toán đã lưu để hoàn thành giao dịch bằng một lần nhấp, thay vì bắt đầu lại toàn bộ quy trình nạp tiền.

Khi lớp blockchain trở nên ít được nhìn thấy hơn, khả năng tiếp cận sản phẩm có thể không còn phụ thuộc vào mức độ hiểu biết về ví, bridge hay phí gas của người dùng.

Quản lý rủi ro cũng cần được cá nhân hóa

Ngoài việc hợp nhất dòng tiền, Fine cho rằng các hệ thống thanh toán crypto cần thay đổi cách kiểm soát gian lận.

Nhiều nền tảng hiện áp dụng cùng một quy trình kiểm tra cho mọi giao dịch, bất kể người thực hiện là khách hàng mới hay người dùng lâu năm.

Theo Fine, mức độ kiểm soát nên được điều chỉnh dựa trên lịch sử và hành vi của từng tài khoản.

Một người dùng lâu năm, có số dư đáng kể và lịch sử giao dịch ổn định có thể được xử lý khác với một tài khoản vừa đăng ký. Cách tiếp cận này giúp ứng dụng giảm bớt ma sát cho khách hàng đáng tin cậy nhưng vẫn duy trì kiểm soát đối với các trường hợp có rủi ro cao.

Đối với các nền tảng crypto, đây là bài toán cân bằng giữa hai mục tiêu: giúp người dùng nạp tiền thành công nhiều nhất có thể và ngăn chặn gian lận, giao dịch trái phép hoặc hoàn tiền.

Prediction market mới đạt khoảng 10% tiềm năng

Bên cạnh thanh toán, Fine đánh giá thị trường dự đoán và cổ phiếu được token hóa là hai trong những lĩnh vực tăng trưởng đáng chú ý của ngành crypto.

Ông cho rằng prediction market hiện mới khai thác khoảng 10% tiềm năng dài hạn.

Những nền tảng như Polymarket và Kalshi đã thu hút lượng người dùng và hoạt động giao dịch ngày càng lớn. Tuy nhiên, phần lớn thị trường hiện vẫn tập trung vào các sự kiện nổi bật như bầu cử, chính sách kinh tế, thể thao hoặc những chủ đề được quan tâm rộng rãi.

Khi thanh khoản tăng lên, Fine dự đoán các nền tảng có thể tạo ra hàng triệu hợp đồng dựa trên những sự kiện ngày càng cụ thể.

Thanh khoản lớn hơn không chỉ giúp người dùng giao dịch dễ dàng mà còn có thể biến prediction market thành công cụ phòng ngừa rủi ro.

Doanh nghiệp hoặc cá nhân có thể sử dụng các hợp đồng sự kiện để bảo vệ mình trước những biến động liên quan đến chính sách, thời tiết, giá hàng hóa hoặc kết quả kinh doanh.

“Đó là điều cuối cùng sẽ làm cho những nền tảng này trở nên giá trị hơn”, Fine nhận định.

Cuộc cạnh tranh sẽ chuyển từ blockchain sang trải nghiệm người dùng

Nếu dự đoán của Fine trở thành hiện thực, phần lớn người dùng trong tương lai có thể sử dụng ứng dụng blockchain mà không cần biết mình đang tương tác với mạng lưới nào.

Cuộc cạnh tranh khi đó sẽ không chỉ nằm ở việc nền tảng hỗ trợ bao nhiêu blockchain hoặc tích hợp bao nhiêu cầu nối, mà còn phụ thuộc vào tốc độ nạp tiền, tỷ lệ giao dịch thành công, chi phí chuyển đổi và mức độ liền mạch của toàn bộ trải nghiệm.

On-ramp và bridge sẽ không nhất thiết biến mất về mặt kỹ thuật. Chúng có thể trở thành lớp hạ tầng vô hình, tương tự mạng lưới thẻ, hệ thống thanh toán hoặc hoạt động đối soát phía sau các ứng dụng Web2.

Với người dùng, đây có thể là dấu hiệu cho thấy crypto đang dần chuyển từ giai đoạn yêu cầu con người học cách sử dụng blockchain sang giai đoạn blockchain phải tự thích nghi với cách con người sử dụng tiền.

Năm chỉ số sẽ cho thấy thời đại bridge độc lập đã thực sự kết thúc hay chưa

Việc người dùng không còn nhìn thấy bridge trên giao diện chưa đủ để kết luận công nghệ này đã trở nên lỗi thời. Bridge vẫn có thể tiếp tục xử lý khối lượng lớn ở phía sau, chỉ khác là quyền lựa chọn tuyến giao dịch đã chuyển từ người dùng sang ứng dụng và nhà cung cấp hạ tầng.

Do đó, sự suy giảm của bridge độc lập không nên được đo bằng số lượng website còn hoạt động, mà bằng cách người dùng thực sự đưa tài sản vào ứng dụng.

1. Tỷ lệ người dùng phải rời ứng dụng để chuyển tài sản

Đây là chỉ số trực tiếp nhất.

Nếu người dùng vẫn phải mở một website khác, kết nối ví, chọn mạng nguồn, mạng đích rồi quay lại ứng dụng ban đầu, bridge vẫn đang giữ vai trò như một sản phẩm độc lập trong hành trình khách hàng.

Ngược lại, tỷ lệ này giảm dần cho thấy hoạt động chuyển tài sản xuyên chuỗi đã được tích hợp vào nút nạp tiền, swap hoặc thanh toán bên trong ứng dụng.

Mốc quan trọng không phải là bridge ngừng tồn tại, mà là người dùng không còn chủ động lựa chọn và truy cập bridge. Khi đó, bridge đã chuyển từ một điểm đến thành một nhà cung cấp thanh khoản hoặc lớp quyết toán phía sau.

2. Thời gian từ tiền pháp định đến hành động đầu tiên

Một hệ thống thanh toán tốt không chỉ đưa tài sản lên blockchain nhanh hơn, mà còn rút ngắn thời gian từ lúc người dùng bắt đầu nạp tiền đến khi họ hoàn thành mục tiêu thực sự.

Khoảng thời gian này có thể bao gồm:

• Xác thực phương thức thanh toán;
• Chuyển đổi tiền pháp định sang stablecoin;
• Swap sang tài sản phù hợp;
• Chuyển tài sản sang blockchain đích;
• Chuẩn bị phí gas;
• Xác nhận giao dịch cuối cùng.

Trong mô hình cũ, mỗi bước có thể xuất hiện dưới dạng một thao tác riêng. Trong mô hình funding flow, toàn bộ quy trình được định tuyến tự động và hiển thị như một giao dịch duy nhất.

Các công nghệ account abstraction đã cho phép ứng dụng gộp nhiều thao tác, tài trợ phí gas hoặc cho phép người dùng trả phí bằng token khác thay vì phải giữ sẵn tài sản gốc của mạng lưới. Ethereum mô tả mục tiêu cuối cùng của hướng phát triển này là giúp người dùng tiếp cận blockchain mà không cần hiểu toàn bộ công nghệ phía dưới.

Nếu thời gian nạp tiền giảm nhưng giao dịch thất bại và chi phí tăng, đó chỉ là một giao diện nhanh hơn. Chỉ khi thời gian, chi phí và tỷ lệ hoàn thành cùng được cải thiện, funding flow mới thực sự vượt trội so với quy trình bridge thủ công.

3. Tỷ lệ giao dịch thất bại do sai mạng, thiếu gas hoặc chọn sai tài sản

Bridge độc lập buộc người dùng phải hiểu nhiều khái niệm kỹ thuật trước khi thực hiện giao dịch. Họ phải biết tài sản đang nằm trên mạng nào, ứng dụng hỗ trợ blockchain nào và cần giữ token gì để trả phí.

Một hệ thống được trừu tượng hóa thành công phải làm giảm rõ rệt các lỗi này.

Thay vì yêu cầu người dùng tự xử lý, ứng dụng có thể tự động:

• Nhận diện tài sản và blockchain nguồn;
• Chọn tuyến chuyển phù hợp;
• Swap sang loại tài sản ứng dụng chấp nhận;
• Thanh toán phí gas thay người dùng;
• Gộp nhiều bước thành một yêu cầu duy nhất.

Tỷ lệ lỗi giảm sẽ là bằng chứng mạnh hơn mọi tuyên bố marketing về trải nghiệm “một cú nhấp chuột”. Nếu người dùng không còn nhìn thấy bridge nhưng giao dịch vẫn thường xuyên bị treo, thiếu thanh khoản hoặc thất bại ở bước quyết toán, sự phức tạp chỉ được che đi chứ chưa được giải quyết.

4. Tỷ trọng khối lượng bridge đến từ giao diện B2C so với tích hợp API

Khối lượng giao dịch của bridge có thể tiếp tục tăng ngay cả khi website dành cho người dùng cuối mất dần vị thế.

Điều cần theo dõi là khối lượng đó được tạo ra từ đâu.

Nếu phần lớn giao dịch vẫn bắt đầu tại giao diện riêng của bridge, mô hình độc lập chưa kết thúc. Nhưng nếu khối lượng ngày càng đến từ ví, sàn giao dịch, ứng dụng fintech và giao thức tích hợp qua API, bridge đang trở thành hạ tầng B2B.

Sự dịch chuyển này cũng thay đổi cách giá trị được phân phối. Đơn vị sở hữu người dùng cuối có thể giữ quan hệ khách hàng, dữ liệu thanh toán và phần lớn biên lợi nhuận. Bridge phía sau phải cạnh tranh bằng giá, thanh khoản, tốc độ và độ tin cậy thay vì thương hiệu.

Khi đó, doanh thu API, số lượng ứng dụng tích hợp và tỷ lệ giao dịch được định tuyến tự động sẽ quan trọng hơn lượng truy cập website hay số ví kết nối trực tiếp.

5. Mức độ tập trung của thanh khoản và tuyến định tuyến

Một trải nghiệm đơn giản có thể được tạo ra bằng cách đẩy toàn bộ quyết định sang một số ít nhà cung cấp hạ tầng. Điều này khiến sự tiện lợi tăng lên nhưng có thể tạo ra điểm tập trung mới.

Cần theo dõi:

• Bao nhiêu phần trăm giao dịch đi qua nhà cung cấp lớn nhất;
• Một ứng dụng phụ thuộc vào bao nhiêu bridge hoặc solver;
• Có tuyến dự phòng khi nhà cung cấp chính ngừng hoạt động hay không;
• Thanh khoản có tập trung vào một stablecoin hoặc blockchain hay không;
• Giao dịch có thể tự động chuyển tuyến khi phí tăng hoặc thanh khoản suy giảm hay không.

Các mô hình intent-based hiện cho phép người dùng chỉ nêu kết quả mong muốn, còn solver sẽ cung cấp thanh khoản và thực hiện giao dịch phía sau. Tuy nhiên, nghiên cứu về các hệ thống này cũng chỉ ra những rủi ro mới liên quan đến mức độ tập trung thanh khoản, khả năng đáp ứng của solver và quá trình quyết toán bị trì hoãn.

Vì vậy, thời đại bridge độc lập chỉ thực sự kết thúc khi hạ tầng tích hợp vừa đơn giản hơn đối với người dùng, vừa đủ cạnh tranh và có khả năng chuyển tuyến khi một thành phần gặp sự cố. Nếu trải nghiệm một chạm chỉ phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất, ngành crypto có thể đang thay một website bridge bằng một điểm lỗi tập trung lớn hơn.

Khi blockchain trở nên vô hình, ai chịu trách nhiệm nếu giao dịch gặp lỗi?

Trong trải nghiệm crypto truyền thống, ranh giới trách nhiệm tương đối rõ nhưng thường bất lợi cho người dùng. Người dùng tự chọn blockchain, bridge và loại tài sản, sau đó ký từng giao dịch. Nếu gửi sai mạng hoặc xác nhận một tuyến không phù hợp, tổn thất thường được xem là hậu quả của quyết định cá nhân.

Mô hình thanh toán tích hợp làm thay đổi hoàn toàn mối quan hệ này.

Khi ứng dụng tự động chọn stablecoin, bridge, sàn thanh khoản và blockchain đích, người dùng không còn đủ thông tin để đánh giá từng bước. Họ chỉ yêu cầu một kết quả cuối cùng, chẳng hạn nạp 100 USD vào tài khoản, trong khi hệ thống quyết định toàn bộ tuyến xử lý.

Nếu giao dịch gặp lỗi, không thể tiếp tục mặc định rằng người dùng phải chịu mọi trách nhiệm chỉ vì họ đã nhấn nút xác nhận.

Trách nhiệm đầu tiên thuộc về ứng dụng sở hữu giao diện

Đối với người dùng, ứng dụng là bên đưa ra cam kết trực tiếp về số tiền sẽ nhận, chi phí dự kiến và thời gian xử lý.

Ngay cả khi lỗi xuất phát từ bridge hoặc nhà cung cấp thanh khoản phía sau, ứng dụng vẫn là nơi đầu tiên phải:

• Hiển thị trạng thái giao dịch;
• Giải thích giao dịch đang bị kẹt ở đâu;
• Tiếp nhận yêu cầu hỗ trợ;
• Phối hợp hoàn tiền hoặc thực hiện lại giao dịch;
• Cung cấp mã giao dịch và dữ liệu định tuyến cần thiết.

Ứng dụng không thể quảng bá trải nghiệm “blockchain vô hình” khi giao dịch thành công nhưng lại yêu cầu người dùng tự tìm bridge và kiểm tra block explorer khi có sự cố.

Một nguyên tắc hợp lý là: bên kiểm soát trải nghiệm cũng phải chịu trách nhiệm giải thích trải nghiệm. Nếu ứng dụng quyết định tuyến giao dịch thay người dùng, ứng dụng cần chịu trách nhiệm về chất lượng lựa chọn đó, ít nhất ở cấp độ dịch vụ khách hàng và minh bạch thông tin.

Nhà cung cấp hạ tầng chịu trách nhiệm về quyết định định tuyến

Phía sau giao diện có thể là một hệ thống lựa chọn giữa nhiều phương thức thanh toán, stablecoin, blockchain và nguồn thanh khoản.

Nhà cung cấp này phải trả lời được ba câu hỏi:

1. Vì sao tuyến đó được lựa chọn?
2. Giao dịch đã đi qua những bên nào?
3. Thành phần nào gặp lỗi?

Nếu tuyến được lựa chọn vì mang lại doanh thu cao hơn thay vì mức giá tốt hơn hoặc mức độ an toàn cao hơn, xung đột lợi ích cần được công khai.

Một giao diện báo mức phí duy nhất cũng không nên trở thành lý do để che giấu trượt giá, phí bridge, chênh lệch chuyển đổi và phần lợi nhuận của đơn vị định tuyến. Người dùng có thể không cần nhìn thấy mọi thao tác kỹ thuật, nhưng vẫn cần biết số tiền bỏ ra, số tiền dự kiến nhận và mức chênh lệch tối đa được chấp nhận.

Bridge hoặc solver chịu trách nhiệm về phần giao dịch mình thực hiện

Nếu bridge bị khai thác, solver không cung cấp tài sản đúng hạn hoặc giao dịch xuyên chuỗi không thể hoàn tất, trách nhiệm kỹ thuật nằm ở giao thức thực hiện bước đó.

Bridge từng là một trong những mục tiêu tấn công nghiêm trọng nhất của thị trường crypto. Chainalysis ghi nhận khoảng 2 tỷ USD bị đánh cắp qua 13 vụ tấn công bridge chỉ trong năm 2022, cho thấy việc chuyển bridge xuống hậu trường không làm rủi ro bảo mật tự động biến mất.

Khác biệt là người dùng có thể không biết bridge nào đã được sử dụng. Vì vậy, hợp đồng giữa ứng dụng và nhà cung cấp hạ tầng cần xác định trước:

• Ai bồi hoàn khi tài sản bị mất;
• Ai chịu trượt giá vượt mức cam kết;
• Ai xử lý khi giao dịch chỉ hoàn thành một phần;
• Thời điểm nào giao dịch được xem là hoàn tất;
• Quy trình được áp dụng khi blockchain hoặc bridge tạm dừng.

Nếu các điều khoản này không tồn tại, mô hình tích hợp chỉ chuyển sự phức tạp từ màn hình của người dùng sang tranh chấp giữa nhiều nhà cung cấp.

Blockchain chịu trách nhiệm về tính hợp lệ, không phải kết quả kinh doanh

Blockchain có thể xác nhận rằng một giao dịch đã được thực thi đúng theo quy tắc của mạng lưới. Nhưng điều đó không đồng nghĩa người dùng đã nhận được kết quả mà ứng dụng hứa hẹn.

Một giao dịch có thể hợp lệ onchain nhưng vẫn sai về mặt trải nghiệm:

• Người dùng nhận ít tài sản hơn mức hiển thị;
• Tài sản được gửi đến đúng địa chỉ nhưng trên mạng không được hỗ trợ;
• Swap hoàn tất với mức trượt giá quá lớn;
• Bridge phát hành tài sản đại diện nhưng không thể hoàn tất quyết toán;
• Giao dịch được thực hiện sau khi cơ hội sử dụng đã hết giá trị.

Blockchain chỉ ghi nhận những gì đã xảy ra. Việc xác định giao dịch có đáp ứng cam kết thương mại hay không vẫn thuộc về ứng dụng và các nhà cung cấp dịch vụ liên quan.

Người dùng chỉ nên chịu trách nhiệm cho những gì họ thực sự được quyền lựa chọn

Người dùng vẫn phải chịu trách nhiệm nếu cung cấp sai thông tin, tài khoản bị chiếm quyền kiểm soát hoặc cố tình thực hiện giao dịch trái với cảnh báo rõ ràng.

Tuy nhiên, trách nhiệm đó nên giới hạn trong những yếu tố họ có thể nhìn thấy và kiểm soát.

Nếu ứng dụng không cho người dùng chọn bridge, blockchain hay tuyến swap, sẽ thiếu hợp lý khi yêu cầu họ chịu toàn bộ tổn thất phát sinh từ những quyết định đó. Một nút bấm đơn giản không thể đi kèm với điều khoản ngầm rằng người dùng phải hiểu tất cả hạ tầng bị che giấu phía sau.

Ngành crypto cần một “biên nhận định tuyến”

Giải pháp thực tế không phải đưa toàn bộ sự phức tạp trở lại giao diện. Mỗi giao dịch nên có một biên nhận máy có thể đọc được, ghi lại:

• Số tiền người dùng đã thanh toán;
• Số tiền tối thiểu được cam kết;
• Các loại phí đã thu;
• Tài sản và mạng lưới được sử dụng;
• Bridge, solver hoặc nhà cung cấp thanh khoản tham gia;
• Thời điểm giao dịch được xem là hoàn tất;
• Chính sách xử lý khi một bước thất bại.

Biên nhận này có thể được ẩn trong giao diện thông thường nhưng phải sẵn sàng khi phát sinh tranh chấp. Nó sẽ giúp phân biệt lỗi của người dùng, ứng dụng, hệ thống định tuyến, bridge hay blockchain.

BIS cũng nhấn mạnh rằng các hệ thống tài chính token hóa chỉ có thể cải thiện độ an toàn khi đi kèm cơ chế quản trị, quản lý rủi ro vận hành và khung pháp lý phù hợp. Việc gộp nhiều bước vào một quy trình có thể giảm sai sót, nhưng đồng thời làm tăng yêu cầu về khả năng xác định trách nhiệm giữa các bên tham gia.

Blockchain càng trở nên vô hình, trách nhiệm của những bên thiết kế và vận hành lớp giao diện càng phải trở nên rõ ràng. Nếu không, ngành crypto có thể loại bỏ ma sát khỏi quá trình thanh toán nhưng lại tạo ra một loại ma sát khó giải quyết hơn: người dùng mất tiền mà không biết phải tìm ai.