Thượng viện Mỹ tạm gác CLARITY Act khi ưu tiên trừng phạt Nga và đề cử liên bang

Nỗ lực xây dựng khung pháp lý toàn diện cho thị trường crypto tại Mỹ tiếp tục gặp trở ngại khi Thượng viện dành quỹ thời gian hạn chế còn lại cho các đề cử liên bang và dự luật trừng phạt Nga.

Digital Asset Market Clarity Act, thường được gọi là CLARITY Act, hiện chưa có lịch bỏ phiếu cụ thể trên toàn thể Thượng viện. Việc dự luật bị đẩy xuống sau các ưu tiên khác khiến cơ hội hoàn tất trước kỳ nghỉ hè ngày càng thu hẹp, dù lãnh đạo phe đa số vẫn chưa chính thức từ bỏ mục tiêu đưa dự luật ra thảo luận.

CLARITY Act bị đẩy xuống sau các ưu tiên khác

Ngày 27/7, Lãnh đạo phe đa số Thượng viện John Thune bắt đầu thúc đẩy một nghị quyết cho phép xem xét đồng thời nhiều đề cử trong nhánh hành pháp.

Theo lịch trình được Thượng viện công bố, cơ quan này dự kiến tiếp tục xử lý đề cử Walter Clayton cho vị trí Giám đốc Tình báo Quốc gia, trước khi bỏ phiếu về thủ tục đưa dự luật trừng phạt Nga ra xem xét vào tối 28/7.

Dự luật trừng phạt Nga sử dụng H.R.5334 làm công cụ lập pháp và được đổi tên để tưởng nhớ cố Thượng nghị sĩ Lindsey O. Graham, người qua đời ngày 11/7/2026. Lễ tang của ông được tổ chức tại Washington ngày 28/7 và tại South Carolina ngày 29/7, tiếp tục ảnh hưởng đến lịch hoạt động của Thượng viện trong tuần.

Với việc các đề cử và dự luật Nga lần lượt chiếm chương trình nghị sự, CLARITY Act khó có thể được đưa ra sàn Thượng viện trước tuần sau.

Vấn đề đối với ngành crypto là thời gian còn lại không nhiều. Theo lịch dự kiến, ngày làm việc cuối cùng trước kỳ nghỉ hè là 7/8, trong khi giai đoạn nghỉ chính thức của Thượng viện kéo dài từ ngày 10/8 đến ngày 11/9.

Vì sao một dự luật khác có thể khiến CLARITY Act phải chờ nhiều ngày?

Thượng viện Mỹ không vận hành giống một cơ quan có thể xử lý đồng thời nhiều dự luật gây tranh cãi trên sàn.

Khi không đạt được thỏa thuận rút ngắn thời gian giữa hai đảng, lãnh đạo Thượng viện thường phải sử dụng thủ tục cloture để giới hạn tranh luận và tiến tới bỏ phiếu.

Một đề nghị cloture phải được ít nhất 16 thượng nghị sĩ ký. Sau thời gian chờ theo quy định, Thượng viện cần 60 phiếu để chấm dứt tranh luận đối với một dự luật. Kể cả khi cloture được thông qua, quá trình xem xét sau đó vẫn có thể kéo dài tối đa 30 giờ trước khi diễn ra cuộc bỏ phiếu cuối cùng.

Trong thực tế, một dự luật bị phản đối có thể chiếm ít nhất vài ngày làm việc của Thượng viện. Khi quá trình cloture đã bắt đầu, cơ quan này gần như phải tập trung vào vấn đề đang được xem xét trước khi chuyển sang một dự luật gây tranh cãi khác.

Điều đó có nghĩa CLARITY Act không chỉ cần được đưa vào lịch. Lãnh đạo Thượng viện còn phải bảo đảm có đủ thời gian thực hiện các bước thủ tục, thảo luận sửa đổi và tập hợp tối thiểu 60 phiếu để vượt qua nguy cơ bị cản trở.

CLARITY Act vẫn chưa sẵn sàng cho cuộc bỏ phiếu cuối cùng

Việc thiếu thời gian không phải trở ngại duy nhất. Các nhà đàm phán vẫn chưa đạt được đồng thuận về một số nội dung quan trọng trong dự luật.

Tranh cãi lớn nhất hiện nay liên quan đến điều khoản đạo đức, được thiết kế để hạn chế tổng thống, phó tổng thống, thành viên Quốc hội, quan chức cấp cao và người thân của họ tham gia hoặc hưởng lợi từ các dự án crypto.

Điều khoản này đặc biệt nhạy cảm vì Tổng thống Donald Trump và các doanh nghiệp liên quan đến gia đình ông đang có nhiều hoạt động trong lĩnh vực tài sản số.

Nhà Trắng và các nhà đàm phán thuộc Đảng Cộng hòa cho biết ông Trump đã chấp nhận những hạn chế đáng kể đối với hoạt động crypto của quan chức chính phủ. Tuy nhiên, các thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ cho rằng dự thảo mới vẫn còn nhiều lỗ hổng về phạm vi áp dụng, thời gian hiệu lực và cơ chế thực thi.

Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren, thành viên cấp cao của Đảng Dân chủ tại Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, cho rằng dự thảo hiện tại chưa đủ khả năng ngăn tổng thống hoặc các quan chức khác hưởng lợi từ những ngành mà chính quyền đang trực tiếp quản lý. Phía Đảng Cộng hòa và Nhà Trắng bác bỏ cách đánh giá này, đồng thời cho rằng điều khoản mới tạo ra những giới hạn đạo đức chưa từng có.

Hai bên vẫn tiếp tục đàm phán, nhưng mỗi ngày chưa đạt được thỏa thuận đều làm giảm khả năng CLARITY Act được đưa ra bỏ phiếu trước kỳ nghỉ.

Tranh cãi chuyển từ stablecoin sang hoạt động crypto của quan chức

Điều khoản đạo đức không phải nguyên nhân đầu tiên khiến tiến trình CLARITY Act kéo dài.

Trước đó, ngành ngân hàng và các công ty crypto đã tranh luận trong nhiều tháng về việc các nền tảng có được cung cấp phần thưởng hoặc lợi suất cho người nắm giữ stablecoin hay không.

GENIUS Act, được Tổng thống Trump ký thành luật ngày 18/7/2025, cấm nhà phát hành stablecoin trực tiếp trả lãi hoặc lợi suất cho người dùng. Tuy nhiên, luật không hoàn toàn đóng lại khả năng một công ty liên kết hoặc nền tảng bên thứ ba cung cấp chương trình phần thưởng.

Các ngân hàng lo ngại stablecoin có lợi suất sẽ cạnh tranh trực tiếp với tiền gửi truyền thống và làm dịch chuyển tiền ra khỏi hệ thống ngân hàng. Ngược lại, các công ty crypto cho rằng việc cấm toàn bộ phần thưởng có thể bảo vệ mô hình kinh doanh của ngân hàng thay vì bảo vệ người dùng.

Sau một thời gian đàm phán, các bên đã tiến gần hơn đến giải pháp hạn chế những chương trình có đặc điểm giống tài khoản tiền gửi sinh lãi. Tuy nhiên, khi vấn đề stablecoin phần nào được xử lý, trọng tâm tranh cãi lại chuyển sang hoạt động crypto của các quan chức chính phủ.

CLARITY Act vì vậy liên tục tiến gần đến một thỏa thuận, nhưng chưa bao giờ hoàn toàn vượt qua được điểm nghẽn cuối cùng.

Cơ hội nào còn lại trước kỳ nghỉ hè?

Kịch bản khả thi nhất hiện nay là John Thune nộp đề nghị cloture đối với CLARITY Act vào những ngày cuối trước kỳ nghỉ.

Động thái này chưa đồng nghĩa dự luật sẽ được thông qua ngay. Tuy nhiên, nó có thể chính thức đưa CLARITY Act vào quy trình tại sàn Thượng viện và tạo nền tảng để tiếp tục xem xét khi các thượng nghị sĩ trở lại Washington vào tháng 9.

Trước đó, Thune cho biết dự luật cấu trúc thị trường crypto vẫn là một ứng viên để được xem xét. Tuy nhiên, khi được hỏi về khả năng hoàn tất trước kỳ nghỉ, ông thừa nhận lãnh đạo Thượng viện cần đánh giá xem dự luật đang có bao nhiêu phiếu ủng hộ.

Đây là vấn đề quan trọng bởi phần lớn dự luật tại Thượng viện cần 60 phiếu để vượt qua cloture. Đảng Cộng hòa không thể tự mình đạt ngưỡng này và cần một số thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ tham gia.

Cuộc bỏ phiếu 15-9 tại Ủy ban Ngân hàng Thượng viện ngày 14/5 cho thấy CLARITY Act từng nhận được sự ủng hộ từ cả hai đảng. Dù vậy, sự đồng thuận tại cấp ủy ban không bảo đảm dự luật có đủ 60 phiếu trên toàn thể Thượng viện, đặc biệt sau khi tranh cãi về đạo đức ngày càng gay gắt.

CLARITY Act đã đi được bao xa?

Phiên bản CLARITY Act tại Hạ viện được giới thiệu vào tháng 5/2025 và thông qua ngày 17/7/2025 với tỷ lệ 294 phiếu thuận và 134 phiếu chống.

Kết quả này từng được xem là tín hiệu cho thấy luật cấu trúc thị trường crypto có thể nhận được sự ủng hộ lưỡng đảng tại Washington. Sau khi được Hạ viện thông qua, dự luật được chuyển sang Thượng viện vào tháng 9/2025.

Đến tháng 5/2026, Ủy ban Ngân hàng Thượng viện tiếp tục thông qua dự luật với tỷ lệ 15-9. Các nhà lập pháp sau đó phải kết hợp nội dung từ Ủy ban Ngân hàng và Ủy ban Nông nghiệp thành một văn bản thống nhất trước khi đưa ra toàn thể Thượng viện.

Mục tiêu của dự luật là xây dựng các nguyên tắc rõ ràng hơn cho việc phát hành và giao dịch tài sản số, đồng thời xác định ranh giới quản lý giữa Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ cùng Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai.

Tuy nhiên, văn bản đang được Thượng viện thảo luận đã thay đổi đáng kể so với phiên bản Hạ viện thông qua. Vì vậy, kể cả khi được Thượng viện phê chuẩn, dự luật nhiều khả năng vẫn phải quay trở lại Hạ viện để hai cơ quan thống nhất cùng một phiên bản.

Tháng 9 có thể là cơ hội cuối cùng trong năm 2026

Hạ viện và Thượng viện dự kiến trở lại làm việc trong một số tuần của tháng 9. Tuy nhiên, đây có thể là khoảng thời gian bình thường cuối cùng để hoàn tất CLARITY Act trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11.

Sau cuộc bầu cử, Quốc hội bước vào giai đoạn “lame duck”, khi những nghị sĩ thất cử hoặc sắp nghỉ vẫn tiếp tục làm việc cho đến khi nhiệm kỳ Quốc hội hiện tại kết thúc.

Các phiên lame duck đôi khi tạo ra những thỏa thuận lớn vào phút cuối, do các nghị sĩ không còn chịu nhiều áp lực từ chiến dịch tranh cử. Nhưng giai đoạn này cũng có thể rơi vào bế tắc nếu kết quả bầu cử làm thay đổi cán cân quyền lực hoặc khiến hai đảng không còn động lực hợp tác.

Nếu CLARITY Act không được hoàn tất trong năm 2026, ngành crypto có thể phải đối mặt với một lịch trình pháp lý khó đoán hơn. Việc trì hoãn sang Quốc hội tiếp theo có thể yêu cầu các nhà lập pháp tái khởi động một phần quá trình đàm phán, đặc biệt nếu thành phần Hạ viện hoặc Thượng viện thay đổi sau bầu cử.

Crypto Mỹ vẫn còn GENIUS Act và chính sách từ SEC, CFTC

Việc CLARITY Act bị trì hoãn không đồng nghĩa toàn bộ quá trình xây dựng quy định crypto tại Mỹ dừng lại.

GENIUS Act đã tạo ra khung pháp lý liên bang đầu tiên dành cho stablecoin thanh toán, bao gồm yêu cầu dự trữ đầy đủ bằng USD, trái phiếu Kho bạc ngắn hạn hoặc các tài sản thanh khoản được chấp thuận, cùng nghĩa vụ công bố thành phần dự trữ định kỳ.

SEC và CFTC cũng đang phối hợp để làm rõ cách áp dụng luật chứng khoán và luật hàng hóa đối với tài sản số.

Tháng 3/2026, SEC ban hành một diễn giải mới về phân loại crypto, staking, airdrop và các giao dịch liên quan đến hợp đồng đầu tư. CFTC tham gia văn bản này nhằm giảm xung đột trong cách hai cơ quan quản lý thị trường.

Dù vậy, hướng dẫn từ cơ quan hành pháp không thể thay thế hoàn toàn một đạo luật của Quốc hội. Chính sách của SEC hoặc CFTC có thể thay đổi khi chính quyền hoặc lãnh đạo cơ quan thay đổi, trong khi luật liên bang thường tạo ra nền tảng ổn định hơn cho doanh nghiệp và nhà đầu tư.

CLARITY Act chưa thất bại nhưng thời gian đang cạn dần

Việc Thượng viện tạm gác CLARITY Act chủ yếu phản ánh cuộc cạnh tranh khốc liệt dành cho thời gian tại sàn, thay vì một quyết định chính thức từ bỏ dự luật.

Tuy nhiên, dự luật đang chịu đồng thời ba sức ép: lịch trình Thượng viện bị lấp đầy, thủ tục cloture cần nhiều ngày và bất đồng về điều khoản đạo đức vẫn chưa được giải quyết.

Nếu các nhà đàm phán nhanh chóng đạt thỏa thuận và John Thune khởi động quy trình cloture trước kỳ nghỉ, CLARITY Act vẫn có thể duy trì động lực để trở lại vào tháng 9.

Ngược lại, nếu dự luật không được đưa vào quy trình trước ngày 7/8, cơ hội trở thành luật trong năm 2026 sẽ thu hẹp đáng kể. Khi đó, ngành crypto Mỹ có thể tiếp tục dựa vào GENIUS Act cùng các hướng dẫn của SEC và CFTC, trong khi chờ Quốc hội hoàn tất phần khó nhất của khung pháp lý tài sản số: xác định ai được quản lý thị trường, quản lý như thế nào và những người viết luật được phép hưởng lợi đến đâu.

Chi phí thật sự của một năm chờ đợi đối với startup crypto Mỹ

Với một startup crypto, một năm chờ đợi không đơn giản là dời ngày tuân thủ sang năm sau. Khoảng thời gian đó có thể làm thay đổi toàn bộ kế hoạch gọi vốn, phát hành token, tuyển dụng và lựa chọn thị trường hoạt động.

Vấn đề lớn nhất là doanh nghiệp không biết sản phẩm của mình cuối cùng sẽ được xem là chứng khoán, hàng hóa hay một loại tài sản nằm giữa hai nhóm. Khi ranh giới quản lý chưa rõ, mỗi quyết định kinh doanh đều phải kèm theo một lớp dự phòng pháp lý.

Một dự án có thể đã hoàn thiện sản phẩm nhưng vẫn phải trì hoãn ra mắt token tại Mỹ. Sàn giao dịch có thể muốn niêm yết tài sản nhưng không chắc liệu việc đó có khiến họ đối mặt với SEC. Quỹ đầu tư quan tâm đến dự án cũng có thể yêu cầu mức định giá thấp hơn để bù đắp nguy cơ pháp lý chưa xác định.

Chi phí vì thế xuất hiện ở nhiều tầng.

Trước hết là chi phí luật sư và tuân thủ. Startup phải thuê đội ngũ pháp lý để phân tích từng tính năng, từng chương trình phần thưởng và từng cách phân phối token. Một công ty lớn có thể coi đây là chi phí hoạt động thông thường, nhưng với startup giai đoạn đầu, số tiền đó lẽ ra được dùng để phát triển sản phẩm hoặc mở rộng người dùng.

Tiếp theo là chi phí cơ hội. Trong khi dự án tại Mỹ mất nhiều tháng để xác định liệu một sản phẩm có thể được triển khai hay không, đối thủ tại châu Âu, châu Á hoặc Trung Đông có thể ra mắt trước, xây dựng thanh khoản và chiếm cộng đồng người dùng.

Startup cũng phải trả giá bằng sự phức tạp trong cấu trúc doanh nghiệp. Nhiều dự án lựa chọn thành lập pháp nhân ở nước ngoài, hạn chế người dùng Mỹ hoặc tách đội ngũ phát triển khỏi tổ chức phát hành token. Cấu trúc này không làm rủi ro biến mất mà chỉ khiến chi phí vận hành, kế toán và quản trị tăng lên.

Sự bất định còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng gọi vốn. Nhà đầu tư khó định giá một công ty khi chưa biết sản phẩm cốt lõi có được phép phục vụ thị trường Mỹ hay không. Trong nhiều trường hợp, dự án phải chấp nhận định giá thấp hơn, điều khoản đầu tư chặt hơn hoặc hoãn vòng gọi vốn cho đến khi có thêm tín hiệu từ cơ quan quản lý.

Đáng chú ý, chi phí trì hoãn không được phân bổ đồng đều. Những sàn lớn và công ty đã có doanh thu có thể duy trì đội ngũ pháp lý trong nhiều năm. Startup nhỏ lại có nguy cơ cạn nguồn lực trước khi quy định trở nên rõ ràng.

Điều này tạo ra một nghịch lý: việc trì hoãn luật với mục tiêu tránh ban hành một khuôn khổ chưa hoàn thiện có thể vô tình làm thị trường tập trung hơn. Doanh nghiệp đủ lớn để sống chung với vùng xám sẽ tiếp tục tồn tại, trong khi những đối thủ mới bị loại khỏi cuộc chơi trước khi có cơ hội cạnh tranh.

CLARITY Act vì vậy không chỉ quyết định cách crypto được quản lý. Thời điểm dự luật được thông qua cũng quyết định startup nào còn đủ tiền và thời gian để chờ đến lúc luật rõ ràng.

CLARITY Act sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến thanh khoản altcoin như thế nào?

Tác động của CLARITY Act đối với altcoin có thể không xuất hiện ngay trên biểu đồ giá. Thay đổi quan trọng hơn nằm ở việc sàn giao dịch, market maker và nhà đầu tư tổ chức có sẵn sàng cung cấp thanh khoản cho một tài sản hay không.

Hiện nay, một trong những rủi ro lớn nhất khi niêm yết altcoin tại Mỹ là khả năng tài sản đó sau này bị xem là chứng khoán chưa đăng ký. Đối với sàn giao dịch, doanh thu phí từ một token có thể không đủ bù đắp chi phí điều tra, kiện tụng hoặc nguy cơ phải hủy niêm yết.

Do đó, ngay cả khi một altcoin có nhu cầu giao dịch thật, các nền tảng tại Mỹ vẫn có thể chọn cách thận trọng: không niêm yết, giới hạn sản phẩm hoặc chỉ cung cấp giao dịch tại một số khu vực.

Nếu CLARITY Act thiết lập được tiêu chí rõ ràng để phân biệt tài sản số với chứng khoán, sàn giao dịch sẽ dễ đánh giá rủi ro niêm yết hơn. Khi nhiều sàn cùng hỗ trợ một token, sổ lệnh có thể dày hơn, chênh lệch giá mua bán thu hẹp và người dùng ít chịu trượt giá hơn khi thực hiện giao dịch lớn.

Market maker cũng có thêm động lực cung cấp vốn. Những công ty này cần biết rằng tài sản họ tạo lập thị trường sẽ không đột ngột bị hạn chế hoặc hủy niêm yết vì một cách diễn giải pháp lý mới. Quy định càng ổn định, họ càng có thể phân bổ lượng vốn lớn hơn và duy trì thanh khoản trong thời gian dài hơn.

Một khung pháp lý rõ ràng còn có thể mở đường cho các tổ chức tài chính tham gia altcoin theo cách có kiểm soát. Tuy nhiên, lợi ích sẽ không được chia đều cho toàn bộ thị trường.

Những dự án có đội ngũ minh bạch, cơ chế phân phối token rõ ràng, mức độ phi tập trung có thể chứng minh và hoạt động mạng lưới thực tế nhiều khả năng sẽ tiếp cận thanh khoản tại Mỹ dễ hơn. Ngược lại, token phụ thuộc quá lớn vào một công ty, được quảng bá dựa trên kỳ vọng lợi nhuận hoặc có lịch phân bổ nội bộ thiếu minh bạch có thể tiếp tục bị hạn chế.

Điều này có thể tạo ra hai tầng thanh khoản altcoin.

Tầng đầu gồm các tài sản đáp ứng tiêu chuẩn pháp lý, được niêm yết rộng rãi trên sàn Mỹ, có market maker chuyên nghiệp và dễ tiếp cận vốn tổ chức.

Tầng còn lại gồm những token không đáp ứng hoặc không chứng minh được tiêu chí cần thiết. Thanh khoản của chúng có thể tiếp tục tập trung tại sàn ngoài Mỹ và DEX, nơi khối lượng có thể lớn nhưng phân mảnh hơn, biến động mạnh hơn và khó tiếp cận với nhà đầu tư truyền thống.

Nếu CLARITY Act tiếp tục bị trì hoãn, xu hướng phân mảnh này có thể kéo dài. Việc hình thành giá altcoin sẽ ngày càng dịch chuyển sang các nền tảng offshore và thị trường on-chain, trong khi sàn Mỹ chủ yếu tập trung vào Bitcoin, Ether và một nhóm tài sản có rủi ro pháp lý thấp.

Ngược lại, nếu dự luật được thông qua với tiêu chí đủ rõ, Mỹ có thể thu hút lại một phần thanh khoản altcoin đang nằm ngoài lãnh thổ. Tuy nhiên, đây không phải tín hiệu cho thấy mọi token sẽ được hưởng lợi.

CLARITY Act có khả năng làm tăng thanh khoản cho những dự án vượt qua được tiêu chuẩn pháp lý, đồng thời khiến các token không đáp ứng yêu cầu bị tách khỏi thị trường chính thống rõ ràng hơn. Dự luật vì thế có thể mở rộng thị trường altcoin tại Mỹ, nhưng đồng thời cũng trở thành bộ lọc quyết định tài sản nào được tiếp cận nguồn thanh khoản chất lượng cao.