Một cuộc tranh luận đáng chú ý đang xuất hiện ngay trong nội bộ giới hoạch định chính sách châu Âu, khi ông Denis Beau, Phó thống đốc Ngân hàng Trung ương Pháp, công khai kêu gọi khu vực tư nhân tham gia phát triển đồng euro số tokenized để đối trọng với sự thống trị ngày càng lớn của stablecoin neo theo USD.
Quan điểm này đi ngược đáng kể với lập trường của Chủ tịch Christine Lagarde tại European Central Bank, người nhiều lần bày tỏ lo ngại về stablecoin tư nhân và ưu tiên triển khai một đồng euro kỹ thuật số do ngân hàng trung ương phát hành (CBDC) vào khoảng năm 2029.
Theo phát biểu với CoinDesk, Beau cho rằng châu Âu cần “huy động tất cả các bên liên quan, cả công và tư” để phát triển hệ sinh thái tiền tokenized bằng euro trước khi thị trường bị “đô la hóa kỹ thuật số” hoàn toàn.
Ông cảnh báo rằng nếu châu Âu không nhanh chóng xây dựng thanh khoản on-chain cho đồng euro, dòng vốn sẽ tiếp tục chảy vào các stablecoin neo USD như Tether và USD Coin, hiện đang chiếm khoảng 98% toàn bộ thị trường stablecoin toàn cầu.
Châu Âu lo ngại “digital dollarization”
Mối lo lớn nhất của giới quản lý châu Âu hiện nay là hiện tượng “digital dollarization”, khi hệ sinh thái tài chính blockchain toàn cầu ngày càng vận hành bằng đồng USD thay vì euro.
Thị trường stablecoin hiện đã vượt mốc 310 tỷ USD và nhiều dự báo cho rằng quy mô này có thể tăng lên hàng nghìn tỷ USD trong vài năm tới. Trong bối cảnh đó, việc thiếu các stablecoin euro đủ thanh khoản có thể khiến châu Âu mất dần ảnh hưởng tiền tệ trong nền kinh tế số.
Beau cho biết để đảm bảo “tokenized finance” phát triển lành mạnh tại châu Âu, nền tảng thanh toán và settlement cần phải dựa trên đồng euro và hệ thống tiền tệ hai tầng hiện tại của EU.
Ông đề xuất một chiến lược gồm ba mục tiêu chính:
- Điều chỉnh dịch vụ tiền ngân hàng trung ương để phù hợp với tài sản tokenized
- Phát triển các giải pháp tiền số tư nhân toàn châu Âu do các tổ chức tài chính được cấp phép phát hành
- Tiếp tục củng cố khung pháp lý Markets in Crypto-Assets Regulation của EU
Denis Beau đứng cùng phe với liên minh ngân hàng Qivalis
Lập trường của Beau được cho là khá tương đồng với Qivalis, liên minh gồm 12 ngân hàng lớn tại châu Âu như ING, BBVA và BNP Paribas.
Liên minh này đang chuẩn bị ra mắt một đồng “digital euro” tư nhân ngay trong năm nay nhằm cung cấp thanh khoản euro on-chain cho thị trường tài sản số.
CEO của Qivalis, Jan-Oliver Sell, gần đây cảnh báo rằng nếu không có một đồng euro on-chain đủ mạnh, “lựa chọn duy nhất sẽ là USD”, điều mà ông gọi là rủi ro lớn đối với chủ quyền tài chính và kỹ thuật số của châu Âu.
Lagarde vẫn ưu tiên CBDC do ECB kiểm soát
Trong khi Beau muốn huy động khu vực tư nhân ngay lập tức để cạnh tranh thị phần stablecoin, Christine Lagarde vẫn giữ quan điểm thận trọng hơn.
Bà cho rằng stablecoin tư nhân có thể tạo ra rủi ro ổn định tài chính, đặc biệt trong các giai đoạn thị trường biến động mạnh, vì chúng không mang tính “finality vô điều kiện” như tiền do ngân hàng trung ương phát hành.
ECB hiện vẫn tập trung vào kế hoạch xây dựng đồng euro kỹ thuật số do chính ngân hàng trung ương quản lý, với thời gian triển khai dự kiến vào khoảng năm 2029.
Tuy nhiên, Beau tiết lộ rằng hệ thống Eurosystem đã bắt đầu triển khai các dịch vụ settlement on-chain bằng tiền ngân hàng trung ương. Một trong những bước đầu tiên sẽ xuất hiện vào cuối năm nay thông qua các dự án như Pontes.
Cuộc tranh luận có thể định hình tương lai stablecoin châu Âu
Sự khác biệt quan điểm giữa Lagarde và Beau phản ánh cuộc tranh luận ngày càng lớn tại châu Âu: liệu EU nên kiểm soát hoàn toàn hạ tầng tiền số thông qua CBDC, hay cho phép khu vực tư nhân đóng vai trò chủ đạo trong cuộc đua stablecoin toàn cầu.
Trong khi Mỹ đang hưởng lợi lớn từ sự thống trị của các stablecoin USD, châu Âu hiện đứng trước áp lực phải hành động nhanh nếu không muốn đồng euro bị lép vế trong nền kinh tế blockchain đang tăng trưởng mạnh.
Nếu các dự án như Qivalis thành công, châu Âu có thể chứng kiến sự xuất hiện của một hệ sinh thái stablecoin euro quy mô lớn đầu tiên đủ sức cạnh tranh với USDT và USDC.
Mỹ vs châu Âu: Hai triết lý stablecoin hoàn toàn đối lập
Cuộc tranh luận giữa Denis Beau và Christine Lagarde phản ánh sự khác biệt ngày càng rõ giữa cách Mỹ và châu Âu tiếp cận thị trường stablecoin.
Trong khi Mỹ để khu vực tư nhân phát triển gần như tự do trước rồi mới dần hoàn thiện khung pháp lý, châu Âu lại ưu tiên kiểm soát rủi ro và đặt ngân hàng trung ương vào vai trò trung tâm ngay từ đầu.
| Chủ đề | Mỹ | Châu Âu |
|---|---|---|
| Triết lý chính | Để thị trường và doanh nghiệp dẫn đầu | Ưu tiên kiểm soát và ổn định tài chính |
| Động lực phát triển | Private sector | Ngân hàng trung ương và cơ quan quản lý |
| Stablecoin dominant | Tether, USD Coin | Stablecoin euro còn rất nhỏ |
| Vai trò chính phủ | Dần hợp pháp hóa sau khi thị trường bùng nổ | Quản lý chặt ngay từ đầu |
| Hướng đi chính | Stablecoin tư nhân mở rộng toàn cầu | CBDC euro + stablecoin được cấp phép |
| Quan điểm với stablecoin | Công cụ mở rộng ảnh hưởng USD | Rủi ro với chủ quyền tiền tệ |
| Khung pháp lý | Đang dần hoàn thiện | Markets in Crypto-Assets Regulation đã triển khai |
| Tốc độ đổi mới | Nhanh, market-driven | Chậm hơn nhưng kiểm soát cao hơn |
| Kết quả hiện tại | USD chiếm gần như toàn bộ thị trường stablecoin | Euro gần như chưa có vị thế on-chain đáng kể |
Nhiều chuyên gia cho rằng chính sự khác biệt này đang khiến Mỹ mở rộng ảnh hưởng của đồng USD sang cả nền kinh tế blockchain toàn cầu, trong khi châu Âu vẫn loay hoay tìm cách cân bằng giữa đổi mới và kiểm soát rủi ro.
Điều đó cũng lý giải vì sao ngày càng có nhiều tiếng nói trong EU kêu gọi hỗ trợ stablecoin euro tư nhân trước khi thị trường on-chain hoàn toàn bị “đô la hóa”.
