Hai công ty chứng khoán lớn của Nhật Bản là SBI Securities và Rakuten Securities đang lên kế hoạch cung cấp các quỹ đầu tư crypto cho khách hàng, ngay khi cơ quan quản lý hoàn thiện khung pháp lý mới cho thị trường tài sản số.
Theo Nikkei Asia, các sản phẩm này sẽ cho phép nhà đầu tư tiếp cận Bitcoin và crypto thông qua chính tài khoản chứng khoán hiện có, thay vì phải tự mở ví hoặc sử dụng sàn giao dịch crypto riêng.
Đây được xem là bước tiến quan trọng trong quá trình “TradFi hóa” thị trường crypto tại Nhật Bản, nơi các tập đoàn tài chính truyền thống đang dần xem tài sản số như một lớp tài sản hợp pháp tương tự cổ phiếu hay ETF.
Crypto đang dần trở thành sản phẩm tài chính chính thống tại Nhật
SBI Group là một trong những tập đoàn tài chính có mức độ tiếp xúc với crypto mạnh nhất Nhật Bản trong nhiều năm qua, từng đầu tư vào Ripple, mining, exchange và Web3 infrastructure.
Trong khi đó, Rakuten Group cũng đã sở hữu hệ sinh thái fintech lớn gồm banking, brokerage, thanh toán và crypto exchange.
Theo báo cáo, các sản phẩm sắp ra mắt sẽ bao gồm:
- Crypto investment trusts
- Spot crypto ETF
- Các sản phẩm đầu tư gián tiếp liên quan Bitcoin và tài sản số
Những sản phẩm này nhiều khả năng sẽ được phát triển bởi các công ty con nằm trong hệ sinh thái tài chính của từng tập đoàn.
Không chỉ SBI và Rakuten, cuộc khảo sát của Nikkei với 18 tổ chức tài chính cho thấy thêm 11 công ty khác cũng đang cân nhắc tham gia thị trường khi quy định trở nên rõ ràng hơn.
Danh sách này bao gồm:
- Nomura Securities
- Daiwa Securities
- Mizuho Securities
Điều này cho thấy các “ông lớn” tài chính Nhật Bản đang chuẩn bị cho một làn sóng sản phẩm đầu tư crypto quy mô lớn trong vài năm tới.
Nhật Bản đang thay đổi cách nhìn về crypto
Hồi đầu tháng 4/2026, chính phủ Nhật Bản đã phê duyệt dự thảo sửa đổi luật nhằm phân loại crypto là “financial products” theo Financial Instruments and Exchange Act, thay vì chỉ xem chúng như công cụ thanh toán.
Nếu được quốc hội thông qua, luật mới có thể chính thức có hiệu lực từ năm tài khóa 2027.
Đây là thay đổi rất đáng chú ý vì nó mở đường cho:
- Spot Bitcoin ETF nội địa
- Crypto investment funds
- Các sản phẩm quản lý tài sản liên quan blockchain
- Khả năng áp dụng quy định tương tự chứng khoán truyền thống
Nói cách khác, Nhật Bản đang dần chuyển crypto từ “alternative asset” sang nhóm tài sản tài chính được quản lý đầy đủ.
Vì sao các công ty chứng khoán Nhật lại bắt đầu quan tâm crypto?
Một trong những yếu tố lớn nhất thúc đẩy xu hướng này là thành công của spot Bitcoin ETF tại Mỹ.
Kể từ khi được phê duyệt vào tháng 1/2024, các spot Bitcoin ETF tại Mỹ hiện đã quản lý hơn 100 tỷ USD tài sản ròng, theo dữ liệu từ SoSoValue.
Sự thành công của các quỹ này đã chứng minh rằng:
- Nhà đầu tư truyền thống muốn exposure với crypto
- ETF là cách tiếp cận dễ dàng và compliant hơn self-custody
- Các công ty tài chính có thể kiếm phí quản lý cực lớn từ sản phẩm crypto
Điều này đang tạo hiệu ứng domino tại châu Á, đặc biệt ở Nhật Bản và Hồng Kông, hai thị trường có xu hướng pháp lý cởi mở hơn với tài sản số.
TradFi Nhật Bản đang chuẩn bị cho “ETF hóa” crypto?
Điểm đáng chú ý là Nhật Bản vốn có thị trường đầu tư cá nhân rất lớn, với lượng tài sản hộ gia đình khổng lồ đang nằm trong:
- Tài khoản brokerage
- Quỹ đầu tư truyền thống
- Savings products
- Pension funds
Nếu crypto ETF và investment trusts được mở cửa hoàn toàn, dòng vốn từ nhà đầu tư retail Nhật có thể trở thành một động lực mới cho thị trường crypto toàn cầu.
Đặc biệt, Nhật Bản từ lâu đã là một trong những quốc gia có cộng đồng Bitcoin mạnh nhất châu Á, đồng thời từng đóng vai trò lớn trong các chu kỳ tăng trưởng crypto trước đây.
Việc các broker truyền thống như SBI hay Rakuten tham gia cũng giúp giảm đáng kể rào cản onboarding cho người dùng phổ thông, nhóm vốn vẫn e ngại việc tự quản lý private key hay sử dụng ví on-chain.
Vì sao Nhật Bản là một trong những thị trường crypto “đặc biệt” nhất thế giới?
Japan từ lâu đã được xem là một trong những thị trường crypto đặc biệt nhất toàn cầu nhờ sự kết hợp hiếm có giữa adoption rất sớm và hệ thống quản lý cực kỳ chặt chẽ nhưng không cấm đoán.
Khác với nhiều quốc gia từng phản ứng mạnh sau các vụ hack hay đầu cơ crypto, Nhật Bản chọn hướng “regulation-first”: học từ những cú sốc lớn, siết quản lý để bảo vệ nhà đầu tư, nhưng vẫn duy trì không gian cho innovation phát triển.
Điều này khiến Nhật trở thành một trong những thị trường crypto có mức độ minh bạch và institutional adoption cao nhất châu Á.
Từ “thủ phủ Bitcoin” toàn cầu đến những cú sốc lịch sử
Giai đoạn 2013–2014, Mt. Gox – đặt trụ sở tại Tokyo – từng xử lý khoảng 70% volume Bitcoin toàn cầu. Khi đó, Tokyo được xem như trung tâm crypto lớn nhất thế giới.
Tuy nhiên, tháng 2/2014, Mt. Gox sụp đổ sau vụ thất thoát khoảng 850.000 BTC, tương đương gần 500 triệu USD thời điểm đó. Đây là cú sốc lớn nhất lịch sử crypto giai đoạn đầu và làm lung lay niềm tin của toàn thị trường.
Dù vậy, thay vì cấm crypto hoàn toàn, Nhật Bản lại đi theo hướng xây dựng khung pháp lý rõ ràng hơn.
Đến năm 2017, Nhật trở thành nền kinh tế lớn đầu tiên hợp pháp hóa Bitcoin như một phương tiện thanh toán thông qua Payment Services Act (PSA). Các sàn giao dịch muốn hoạt động hợp pháp phải đăng ký với Financial Services Agency (FSA).
Thời điểm đó, nhiều chuỗi bán lẻ lớn như Bic Camera đã bắt đầu chấp nhận thanh toán bằng BTC, điều rất hiếm tại các nền kinh tế lớn vào giai đoạn 2017.
Tuy nhiên, thị trường tiếp tục chịu thêm cú sốc lớn vào năm 2018 khi Coincheck bị hack hơn 530 triệu USD token NEM.
Sau hai sự kiện lớn liên tiếp, Nhật Bản tiếp tục siết quản lý mạnh hơn thay vì đóng cửa thị trường:
- Bắt buộc tách biệt tài sản khách hàng và tài sản công ty
- Yêu cầu KYC/AML nghiêm ngặt
- Chỉ các sàn được FSA cấp phép mới được hoạt động hợp pháp
- Tăng cường giám sát custody và bảo mật
Kết quả là Nhật Bản dần trở thành một trong những thị trường crypto minh bạch và an toàn nhất trong giai đoạn hỗn loạn 2017 – 2018, khi nhiều quốc gia khác vẫn ở trạng thái “vùng xám” pháp lý.
Thị trường crypto Nhật Bản năm 2026: rõ luật nhưng vẫn rất thận trọng
Điểm đặc biệt của Nhật Bản hiện nay là cách tiếp cận “tiến bộ nhưng bảo thủ”.
Crypto tại Nhật đang dần được chuyển từ khuôn khổ Payment Services Act sang Financial Instruments and Exchange Act (FIEA), tức được quản lý giống tài sản tài chính hơn là công cụ thanh toán đơn thuần.
Điều này đồng nghĩa với:
- Cấm insider trading liên quan crypto
- Tăng trách nhiệm disclosure
- Áp dụng tiêu chuẩn compliance gần với thị trường chứng khoán
Song song đó, Nhật cũng có các quy định stablecoin nghiêm ngặt nhất thế giới. Stablecoin chỉ được phát hành bởi:
- Ngân hàng
- Trust company
- Tổ chức chuyển tiền được cấp phép
Mô hình này giúp giảm rủi ro kiểu Terra/LUNA, nhưng cũng khiến thị trường stablecoin tại Nhật phát triển chậm và bảo thủ hơn Mỹ hay offshore market.
Ngoài ra, giới lập pháp Nhật hiện cũng đang thảo luận khả năng:
- Cho phép crypto ETF trong các năm tới
- Giảm thuế lợi nhuận crypto từ mức tối đa 55% xuống khoảng 20%, tương tự chứng khoán truyền thống
Nếu các thay đổi này được thông qua, Nhật Bản có thể bước vào giai đoạn institutional crypto adoption mạnh nhất kể từ sau bull market 2017.
Nhà đầu tư Nhật có hành vi rất khác phần còn lại của thị trường
Một điểm đặc biệt khác là văn hóa đầu tư của người Nhật.
Khác với nhiều thị trường retail mang tính đầu cơ cao, nhà đầu tư Nhật thường:
- Ưa chuộng BTC và tài sản lớn hơn meme coin
- Thích sản phẩm regulated hơn self-custody
- Ưa giao dịch trên các nền tảng nội địa như:
- bitFlyer
- Coincheck
- Rakuten Securities
- SBI Securities
Dù khối lượng giao dịch không còn thống trị toàn cầu như trước, Nhật Bản vẫn được xem là thị trường crypto “chất lượng cao” nhờ tính ổn định, minh bạch và mức độ institutionalization vượt trội tại châu Á.
Việc các tập đoàn tài chính lớn như SBI, Rakuten hay Nomura chuẩn bị tham gia crypto investment trusts cho thấy tài sản số tại Nhật đang dần chuyển từ một thị trường đầu cơ sang một lớp tài sản tài chính chính thống.
