Clarity Act mắc kẹt vì vấn đề đạo đức của Trump, Warren yêu cầu SEC điều tra memecoin $TRUMP

Một dự luật được kỳ vọng sẽ xác định lại cách Mỹ quản lý thị trường tiền mã hóa đang bị đình trệ bởi câu hỏi tưởng như nằm ngoài phạm vi kỹ thuật: quan chức cấp cao có được phép kiếm tiền từ những dự án crypto chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi chính sách của họ hay không?

Trong lúc các thượng nghị sĩ tiếp tục tranh luận về điều khoản đạo đức trong Digital Asset Market Clarity Act, hai nghị sĩ Dân chủ Elizabeth Warren và Richard Blumenthal đã yêu cầu Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ điều tra memecoin $TRUMP có liên quan đến Tổng thống Donald Trump.

Động thái này không chỉ đẩy $TRUMP trở lại tâm điểm tranh cãi mà còn khiến tương lai của Clarity Act trở nên bất định ngay trước thời điểm Thượng viện được kỳ vọng bắt đầu quá trình bỏ phiếu.

Warren và Blumenthal yêu cầu SEC điều tra $TRUMP

Trong thư gửi Chủ tịch SEC Paul Atkins, Warren và Blumenthal đề nghị cơ quan quản lý xem xét liệu quá trình phát hành, quảng bá và giao dịch $TRUMP có liên quan đến hành vi gian lận, trục lợi bất chính hoặc gây tổn hại đến tính toàn vẹn của thị trường hay không.

Hai nhà lập pháp dẫn lại phân tích cho rằng gần 989.000 người mua $TRUMP đã ghi nhận tổng thiệt hại khoảng 3,81 tỷ USD tính đến cuối tháng 6/2026. Trong khi đó, báo cáo tài chính của Tổng thống Trump được phía Dân chủ viện dẫn cho thấy ông nhận khoảng 636 triệu USD từ tiền bản quyền liên quan đến token trong năm 2025.

Sự chênh lệch giữa kết quả của nhà đầu tư và khoản thu của những người có liên quan đến dự án là trọng tâm trong lập luận của Warren và Blumenthal. Theo hai thượng nghị sĩ, mức độ bất cân xứng này đặt ra câu hỏi về cách giá trị được phân phối, quyền kiểm soát nguồn cung và vai trò của ảnh hưởng chính trị trong hoạt động quảng bá token.

Tuy nhiên, yêu cầu điều tra không đồng nghĩa SEC đã xác định có hành vi vi phạm. Những con số về thiệt hại cũng chủ yếu phản ánh khoản lỗ đã thực hiện hoặc chưa thực hiện của người mua, chứ không tự động chứng minh tồn tại gian lận.

$TRUMP giảm sâu sau những đợt tăng giá ngắn hạn

$TRUMP từng giao dịch trên 46 USD trong giai đoạn hưng phấn, trước khi liên tục mất giá và rơi về khu vực dưới 2 USD. Dữ liệu thị trường ngày 5/8/2026 ghi nhận token được giao dịch quanh mức 1,69 USD.

Token từng xuất hiện một số đợt phục hồi ngắn sau khi đơn vị đứng sau dự án công bố các sự kiện dành cho người nắm giữ, bao gồm những bữa tối có sự tham gia của ông Trump. Tuy nhiên, hiệu ứng từ các sự kiện này không đủ để đảo ngược xu hướng giảm dài hạn.

Diễn biến đó làm nổi bật đặc điểm thường thấy của các memecoin gắn với nhân vật nổi tiếng: giá trị có thể phụ thuộc nhiều vào mức độ chú ý, thông báo truyền thông và khả năng tiếp cận nhân vật trung tâm hơn là dòng tiền từ một sản phẩm hoặc hoạt động kinh doanh cụ thể.

Trong trường hợp $TRUMP, vấn đề trở nên nhạy cảm hơn vì nhân vật trung tâm đồng thời là Tổng thống Mỹ, người có khả năng tác động đến định hướng chính sách crypto, nhân sự tại các cơ quan quản lý và tiến trình lập pháp của ngành.

SEC có thực sự đủ thẩm quyền điều tra memecoin?

Trở ngại lớn nhất đối với yêu cầu của Warren nằm ở chính quan điểm mà SEC đã công bố trước đó.

Tháng 2/2025, Phòng Tài chính Doanh nghiệp thuộc SEC cho rằng các memecoin điển hình thường được mua vì mục đích giải trí, tương tác xã hội hoặc văn hóa. Giá của chúng chủ yếu được quyết định bởi đầu cơ và tâm lý thị trường, trong khi thường không mang lại quyền đối với lợi nhuận, tài sản hoặc thu nhập của một doanh nghiệp.

Dựa trên những đặc điểm đó, bộ phận này cho rằng việc chào bán và giao dịch các memecoin phù hợp với mô tả nói trên thường không cấu thành hoạt động chào bán chứng khoán theo luật liên bang. Người mua vì thế cũng không được bảo vệ bởi luật chứng khoán giống như nhà đầu tư cổ phiếu hoặc trái phiếu.

Dù vậy, đây không phải là quyết định miễn trừ toàn bộ memecoin khỏi mọi hoạt động điều tra.

Tài liệu của SEC nhấn mạnh rằng đây chỉ là quan điểm của nhân viên thuộc một bộ phận, không phải quy định hoặc tuyên bố chính thức được toàn bộ Ủy ban phê chuẩn. Việc một token được gọi là “memecoin” cũng không thể che giấu bản chất kinh tế nếu sản phẩm thực tế đáp ứng tiêu chí của một hợp đồng đầu tư.

SEC còn lưu ý hành vi gian lận liên quan đến memecoin vẫn có thể bị các cơ quan liên bang hoặc tiểu bang khác xử lý theo những luật không thuộc phạm vi chứng khoán.

Điều này tạo ra một tình thế pháp lý phức tạp. SEC có thể gặp khó khăn nếu muốn xây dựng vụ việc dựa hoàn toàn trên cáo buộc bán chứng khoán chưa đăng ký. Nhưng nếu xuất hiện bằng chứng về tuyên bố sai lệch, thao túng giao dịch, sử dụng thông tin nội bộ hoặc che giấu các lợi ích tài chính quan trọng, phạm vi điều tra có thể mở rộng tùy theo cấu trúc cụ thể của token và cách nó được quảng bá.

Clarity Act bị chặn bởi điều khoản đạo đức

Yêu cầu điều tra xuất hiện đúng lúc Clarity Act đang mắc kẹt tại Thượng viện vì bất đồng về các giới hạn áp dụng đối với quan chức chính phủ.

Clarity Act được thiết kế nhằm tạo ra khung quản lý toàn diện cho thị trường tài sản số Mỹ, bao gồm việc phân chia trách nhiệm giữa SEC và Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai, đặt ra tiêu chuẩn cho các trung gian crypto, phòng chống rửa tiền và xác định điều kiện để một mạng lưới được xem là phi tập trung.

Phiên bản của Hạ viện đã được thông qua với tỷ lệ 294 phiếu thuận và 134 phiếu chống vào tháng 7/2025. Tại Thượng viện, Ủy ban Ngân hàng tiếp tục thông qua phiên bản sửa đổi với tỷ lệ 15-9 vào tháng 5/2026. Đến ngày 22/7, Thượng nghị sĩ Cynthia Lummis công bố dự thảo mới hợp nhất nội dung do Ủy ban Ngân hàng và Ủy ban Nông nghiệp xây dựng.

Tuy nhiên, dự thảo vẫn chưa giải quyết được vấn đề xung đột lợi ích.

Một số phiên bản được thảo luận sẽ tạm thời cấm tổng thống, phó tổng thống, thành viên Quốc hội, thẩm phán liên bang và các quan chức cấp cao trực tiếp phát hành hoặc tài trợ cho tài sản số mới.

Các nghị sĩ Dân chủ cho rằng phạm vi như vậy quá hẹp. Lệnh cấm có thể không áp dụng cho những dự án đã tồn tại, hoạt động thông qua thỏa thuận cấp phép thương hiệu hoặc các công ty do thành viên gia đình và bên liên quan kiểm soát.

Phân tích từ phe thiểu số tại Ủy ban Ngân hàng còn cho rằng dự thảo trước đó vẫn cho phép ông Trump tiếp tục nhận doanh thu từ $TRUMP, giữ và giao dịch tài sản số, xuất hiện tại các sự kiện quảng bá crypto hoặc hưởng lợi từ các công ty không trực tiếp đứng tên ông.

Bảy thượng nghị sĩ Dân chủ tham gia đàm phán đã tuyên bố dự thảo hiện tại chưa đáp ứng yêu cầu về đạo đức, bảo vệ người tiêu dùng, tài chính bất hợp pháp, xung đột lợi ích và tính toàn vẹn của thị trường. Dù phản đối nội dung hiện tại, nhóm này cho biết vẫn tiếp tục làm việc với phía Cộng hòa để tìm thỏa hiệp.

Thỏa hiệp mới vẫn chờ phản hồi từ Nhà Trắng

Trước nguy cơ dự luật mất đủ phiếu, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis và Thượng nghị sĩ Dân chủ Ruben Gallego được cho là đã thương lượng một phiên bản điều khoản đạo đức cứng rắn hơn.

Nội dung sửa đổi đã được chuyển đến Nhà Trắng để xem xét, nhưng phản hồi chính thức vẫn chưa được công bố tại thời điểm bài viết được thực hiện.

Nhà Trắng trước đó lập luận rằng việc ông Trump chấp nhận một số giới hạn đối với hoạt động crypto là nhượng bộ đáng kể và các nghị sĩ Dân chủ nên ủng hộ dự luật. Phía Dân chủ lại cho rằng giới hạn mang tính tạm thời, khó thực thi và không xử lý phần lớn nguồn doanh thu hiện tại của gia đình Trump.

Đây không còn là bất đồng về cách viết một điều khoản đơn lẻ. Hai bên đang tranh luận về việc ai có quyền thực thi quy định và liệu một chính quyền đương nhiệm có thể tự điều tra hoạt động tài chính của người đứng đầu chính quyền đó hay không.

Nếu quyền thực thi chỉ thuộc về Bộ Tư pháp liên bang, các nghị sĩ Dân chủ lo ngại quy định sẽ thiếu hiệu quả khi đối tượng có khả năng bị điều tra là tổng thống. Phía Cộng hòa lại có thể phản đối việc trao quyền quá rộng cho tổng chưởng lý các tiểu bang hoặc cho phép các vụ kiện tư nhân mang động cơ chính trị.

Clarity Act đứng trước nguy cơ thất bại tại Thượng viện

Lãnh đạo phe đa số John Thune từng kỳ vọng khởi động quá trình bỏ phiếu trước khi Thượng viện bước vào kỳ nghỉ hè ngày 8/8. Tuy nhiên, dự luật vẫn phải cạnh tranh thời gian với nhiều vấn đề lập pháp khác và chưa có dấu hiệu đạt đủ đồng thuận.

Do thủ tục tranh luận tại Thượng viện, phe Cộng hòa có thể cần sự ủng hộ của khoảng 10 thượng nghị sĩ Dân chủ để đưa dự luật vượt qua rào cản 60 phiếu. Nếu điều khoản đạo đức không được giải quyết nhanh chóng, việc đưa Clarity Act ra bỏ phiếu có thể dẫn đến thất bại thay vì tạo động lực cho các vòng đàm phán tiếp theo.

Thời gian cũng đang chống lại những người ủng hộ dự luật. Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 khiến các nghị sĩ ngày càng thận trọng với những quyết định có thể bị khai thác trong chiến dịch tranh cử.

Crypto đã trở thành một trong những nguồn chi tiêu chính trị đáng kể tại Mỹ. Các tổ chức vận động hành lang và ủy ban hành động chính trị liên quan đến ngành đang đổ hàng trăm triệu USD vào các cuộc đua Quốc hội, với Clarity Act là một trong những mục tiêu lập pháp quan trọng nhất.

Trong bối cảnh đó, bỏ phiếu cho một dự luật bị xem là tạo lỗ hổng cho hoạt động crypto của tổng thống có thể trở thành rủi ro chính trị đối với các nghị sĩ Dân chủ. Ngược lại, trì hoãn Clarity Act cũng khiến họ đối mặt với cáo buộc ngăn cản một khung pháp lý mà thị trường đã chờ đợi nhiều năm.

Yêu cầu điều tra có thể tạo sức ép chính trị lớn hơn kết quả pháp lý

Khả năng SEC nhanh chóng mở một vụ điều tra công khai đối với $TRUMP vẫn chưa rõ ràng.

Chủ tịch SEC Paul Atkins là người được ông Trump bổ nhiệm và cơ quan này đang theo đuổi cách tiếp cận cởi mở hơn với tài sản số. Quan điểm hiện tại về memecoin cũng khiến việc xây dựng một vụ kiện dựa trên luật chứng khoán trở nên khó khăn hơn.

Bởi vậy, lá thư của Warren và Blumenthal trước mắt có thể tạo ra ảnh hưởng chính trị lớn hơn tác động thực thi trực tiếp. Nó buộc SEC phải giải thích ranh giới giữa một memecoin đầu cơ thông thường và một sản phẩm có thể được sử dụng để trục lợi từ ảnh hưởng chính trị.

Yêu cầu này cũng làm suy yếu khả năng tách biệt Clarity Act khỏi các hoạt động kinh doanh của gia đình Trump. Mỗi vòng tranh luận về thẩm quyền của SEC, bảo vệ nhà đầu tư hoặc tính toàn vẹn thị trường giờ đây đều có thể quay trở lại cùng một câu hỏi: quy định mới có áp dụng thực chất với người quyền lực nhất nước Mỹ hay không?

Clarity Act được xây dựng nhằm làm rõ tài sản nào thuộc SEC, tài sản nào thuộc CFTC và doanh nghiệp crypto phải tuân thủ những nghĩa vụ nào. Nhưng trở ngại lớn nhất của dự luật cuối cùng có thể không nằm ở cách phân loại token.

Nó nằm ở việc liệu các nhà lập pháp có thể thiết kế một bộ quy tắc áp dụng bình đẳng cho doanh nghiệp, nhà đầu tư và cả những người trực tiếp kiểm soát quá trình xây dựng quy tắc hay không.

Nhà đầu tư $TRUMP mất 3,8 tỷ USD: Số tiền đó thực sự đã đi đâu?

Con số 3,8 tỷ USD dễ tạo cảm giác rằng toàn bộ số tiền nhà đầu tư thua lỗ đã được chuyển thẳng sang Donald Trump và các công ty liên quan. Trên thực tế, dòng tiền của một memecoin phức tạp hơn nhiều.

Theo phân tích của Nansen được công bố đầu tháng 7/2026, khoảng 988.905 trong tổng số 1,48 triệu ví từng mua $TRUMP đang ghi nhận khoản lỗ tổng cộng 3,81 tỷ USD tính đến cuối tháng 6. Cùng thời điểm, báo cáo tài chính của Tổng thống Trump cho thấy ông nhận khoảng 636 triệu USD tiền bản quyền liên quan đến token trong năm 2025.

Hai con số tạo ra một sự tương phản lớn, nhưng chúng không phải hai phía của cùng một giao dịch. Nhà đầu tư mất 3,81 tỷ USD không đồng nghĩa ông Trump nhận đủ 3,81 tỷ USD.

Một phần khoản lỗ chỉ là giá trị bị định giá lại

Khi một nhà đầu tư mua 1.000 USD $TRUMP nhưng số token đó hiện chỉ còn trị giá 100 USD, họ đang ghi nhận khoản lỗ 900 USD. Tuy nhiên, 900 USD này không nhất thiết nằm nguyên vẹn trong tài khoản của một cá nhân hoặc tổ chức cụ thể.

Một phần tiền đã được chuyển cho người bán tại thời điểm giao dịch. Sau đó, khi nhu cầu suy giảm và mức giá cuối cùng trên thị trường giảm xuống, toàn bộ số token còn lưu hành cũng bị định giá thấp hơn.

Đây là cơ chế khiến vốn hóa có thể “bốc hơi” hàng tỷ USD mà không cần có hàng tỷ USD tiền mặt thực sự rời khỏi thị trường trong cùng thời điểm. Giá thị trường chỉ phản ánh mức giá của giao dịch gần nhất, không phải mức giá mà toàn bộ người nắm giữ có thể đồng loạt bán tài sản.

Vì vậy, con số 3,81 tỷ USD nên được hiểu là tổng chênh lệch giữa chi phí mua và giá trị bán hoặc giá trị hiện tại của các ví đang thua lỗ. Nó không phải một quỹ tiền mặt có thể được lần theo đến duy nhất một người nhận.

Người mua muộn trả tiền cho người bán sớm

Phần dễ nhận thấy nhất của dòng tiền đã chuyển sang những người mua sớm, trader chuyên nghiệp và các ví bán token trước khi giá giảm sâu.

Khi một người mua $TRUMP ở mức 40 USD, số tiền của họ có thể thuộc về một trader từng mua ở mức 5 USD. Nếu giá sau đó giảm còn 2 USD, người mua muộn chịu phần lớn thiệt hại, trong khi người bán sớm đã khóa lợi nhuận.

Mô hình này không chỉ xuất hiện ở $TRUMP. Nó là đặc điểm chung của những tài sản đầu cơ có giá phụ thuộc mạnh vào sự chú ý, tốc độ lan truyền và dòng người mua mới. Tuy nhiên, sự bất cân xứng trở nên đáng chú ý hơn khi đơn vị phát hành đồng thời kiểm soát phần lớn nguồn cung và sở hữu một thương hiệu có khả năng liên tục tạo ra sự chú ý chính trị.

Các đơn vị liên quan có thể thu tiền từ cả bán token và phí giao dịch

CIC Digital LLC, một đơn vị liên kết với Trump Organization, và Fight Fight Fight LLC được công bố là cùng kiểm soát 80% tổng nguồn cung $TRUMP. Chỉ 20% trong tổng số một tỷ token ban đầu được đưa ra thị trường công khai.

Việc sở hữu lượng lớn token tạo ra ít nhất hai nguồn lợi ích kinh tế.

Thứ nhất, các đơn vị kiểm soát nguồn cung có thể thu tiền khi bán token ra thị trường theo lịch phân bổ. Thứ hai, họ có thể nhận doanh thu liên quan đến hoạt động giao dịch và cung cấp thanh khoản.

Các phân tích được công bố trong năm 2025 từng ước tính dự án tạo ra hàng trăm triệu USD từ việc bán token và phí giao dịch. AP cho biết memecoin này đã tạo ra ít nhất 320 triệu USD phí, trong khi Reuters ghi nhận các thực thể liên quan đã thu được ít nhất 350 triệu USD trong giai đoạn đầu của dự án.

Điều khoản trên trang chính thức của dự án còn thông báo rằng Fight Fight Fight LLC, CIC Digital LLC và các đơn vị liên kết có thể bán $TRUMP trong lúc tiến hành hoạt động tiếp thị, quảng bá hoặc xây dựng cộng đồng, miễn việc bán tuân thủ kế hoạch phân phối đã công bố.

Điều đó tạo ra một cấu trúc khác với nhà đầu tư thông thường. Người mua chỉ kiếm lợi nếu bán được token với giá cao hơn, nhưng các đơn vị đứng sau dự án có thể nhận doanh thu từ lượng token phân bổ, hoạt động giao dịch và quyền sử dụng thương hiệu.

Nói cách khác, họ không nhất thiết phải chờ $TRUMP tăng giá trong dài hạn mới có thể kiếm tiền.

Sàn giao dịch, market maker và nhà cung cấp thanh khoản cũng có phần

Một phần khác của dòng tiền được phân phối cho cơ sở hạ tầng phục vụ giao dịch, gồm:

• Sàn giao dịch tập trung thu phí trên mỗi lệnh mua và bán.
• Sàn phi tập trung thu phí hoán đổi.
• Nhà cung cấp thanh khoản nhận một phần phí từ liquidity pool.
• Market maker kiếm tiền từ chênh lệch giá mua – bán và quản lý vị thế.
• Đơn vị xử lý thanh toán có thể thu phí khi người dùng mua token bằng tiền pháp định.

Trong giai đoạn token được giao dịch sôi động, mỗi lần nhà đầu tư mua vào, bán ra hoặc hoán đổi vị thế đều có thể tạo doanh thu cho một hoặc nhiều trung gian. Các bên này vẫn có thể kiếm phí ngay cả khi phần lớn người mua cuối cùng chịu thua lỗ.

Đây là lý do khối lượng giao dịch quan trọng không kém giá token. Một tài sản có thể giảm 90%, nhưng nếu nó tạo ra hàng tỷ USD giao dịch trên đường đi xuống, hệ thống trung gian và các bên được hưởng phí vẫn có thể thu lợi đáng kể.

Không thể cộng 3,8 tỷ USD và 636 triệu USD theo cách đơn giản

Khoản thu 636 triệu USD được công bố không nên được xem là bằng chứng rằng toàn bộ số tiền đó đến trực tiếp từ khoản lỗ của gần một triệu ví. Một phần có thể đến từ bản quyền thương hiệu, doanh thu token, phí giao dịch hoặc những thỏa thuận giữa các công ty liên quan.

Ngược lại, con số 3,81 tỷ USD có thể bao gồm cả khoản lỗ đã thực hiện của người đã bán và khoản lỗ trên giấy của người vẫn còn nắm giữ. Tổng số này cũng có thể thay đổi theo giá $TRUMP tại thời điểm tính toán.

Một cách chính xác hơn, dòng tiền có thể được chia thành bốn nhóm:

Vấn đề quan trọng nhất vì thế không phải tìm một tài khoản duy nhất đang giữ 3,8 tỷ USD, mà là xác định bên nào có khả năng rút tiền khỏi hệ thống trước, bên nào liên tục được hưởng phí và bên nào phải phụ thuộc hoàn toàn vào việc xuất hiện thêm người mua mới.

Trong trường hợp $TRUMP, cấu trúc đó cho thấy sự bất cân xứng rõ rệt: nhà đầu tư nhỏ lẻ chủ yếu đặt cược vào giá, trong khi những đơn vị kiểm soát thương hiệu, nguồn cung và hạ tầng thanh khoản có nhiều con đường tạo doanh thu hơn bất kể token tăng hay giảm.

Political memecoin có thể trở thành “cửa sau” của hoạt động gây quỹ chính trị?

Gọi $TRUMP là một công cụ gây quỹ chính trị có thể chưa chính xác về mặt pháp lý. Tiền bán token không nhất thiết được chuyển vào tài khoản tranh cử, và người mua cũng không tự động được xem là nhà tài trợ chính trị.

Nhưng chính khoảng cách này mới tạo ra vấn đề.

Political memecoin có thể cho phép một chính trị gia kiếm tiền từ sự ủng hộ, danh tiếng và quyền lực chính trị mà không cần đưa dòng tiền qua hệ thống tài trợ tranh cử truyền thống. Thay vì quyên góp cho chiến dịch, một người có thể mua tài sản do doanh nghiệp liên quan đến chính trị gia phát hành.

Về hình thức, đó là giao dịch thương mại. Về tác động kinh tế, giao dịch vẫn có thể làm tăng doanh thu, phí hoặc giá trị tài sản của những đơn vị liên quan đến người đang nắm quyền.

Quyên góp chính trị bị giới hạn, nhưng mua token thì không giống vậy

Tài trợ cho các chiến dịch liên bang tại Mỹ phải tuân theo giới hạn đóng góp, nghĩa vụ báo cáo và các quy định về nguồn tiền. Luật liên bang cũng cấm công dân nước ngoài đóng góp, tài trợ hoặc thực hiện các khoản chi liên quan đến bầu cử Mỹ.

Mua một memecoin trên thị trường mở lại không tự động thuộc cùng nhóm hoạt động.

Người mua có thể sử dụng nhiều ví, giao dịch qua nền tảng quốc tế hoặc chuyển token giữa các địa chỉ mà không công bố danh tính công khai như một nhà tài trợ chính trị. Trừ khi giao dịch bị xác định có liên quan trực tiếp đến bầu cử, hối lộ hoặc một thỏa thuận trao đổi lợi ích, nó có thể được trình bày đơn giản là quyết định đầu tư.

Điều này tạo ra một khoảng trống đáng chú ý:

Một người không được phép đóng góp trực tiếp cho chiến dịch Mỹ vẫn có thể mua tài sản có khả năng đem lại lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp liên quan đến một chính trị gia Mỹ.

Điều đó không có nghĩa mọi giao dịch của người nước ngoài với $TRUMP đều bất hợp pháp. Nó cũng không chứng minh người mua nhận được ưu đãi chính sách. Nhưng cơ chế này khiến việc xác định động cơ, danh tính người mua cuối cùng và mối quan hệ giữa giao dịch với quyết định chính trị trở nên khó khăn hơn nhiều.

Khi token trở thành vé tiếp cận người có quyền lực

Ranh giới giữa hoạt động thương mại và gây ảnh hưởng chính trị càng mờ hơn khi quyền lợi của người nắm giữ không chỉ nằm ở khả năng token tăng giá.

Năm 2025, dự án thông báo 220 người nắm giữ $TRUMP hàng đầu sẽ được tham dự một bữa tối có sự xuất hiện của Tổng thống. Nhóm 25 người đứng đầu còn được mời vào một buổi tiếp đón riêng. Sau thông báo, giá token tăng hơn 60% trong thời gian ngắn.

Cơ chế lựa chọn dựa trên lượng token nắm giữ đã biến cuộc cạnh tranh mua $TRUMP thành một cuộc đấu giá không chính thức cho quyền tiếp cận.

Người muốn tham dự không trả một mức giá vé cố định. Họ phải mua và duy trì đủ token để giữ vị trí trên bảng xếp hạng. Điều này có thể:

• Tạo thêm nhu cầu mua token.
• Đẩy khối lượng giao dịch và doanh thu phí lên cao.
• Nâng giá trị tài sản do các đơn vị liên quan kiểm soát.
• Cho phép những người chi nhiều nhất tiếp cận trực tiếp nhân vật chính trị trung tâm.

Khác với một buổi gây quỹ truyền thống, nơi danh tính và khoản đóng góp có thể phải được báo cáo, người tham gia một cuộc cạnh tranh on-chain ban đầu chỉ xuất hiện dưới dạng địa chỉ ví. Việc xác định chủ sở hữu thực sự có thể cần dữ liệu từ sàn giao dịch, đơn vị KYC hoặc quá trình điều tra riêng.

Đây là lý do một số nhà lập pháp và tổ chức giám sát không chỉ xem $TRUMP như một tài sản đầu cơ. Mối quan ngại sâu hơn là quyền tiếp cận tổng thống có thể được định giá, giao dịch và tạo doanh thu cho các đơn vị tư nhân.

Political memecoin có thể đứng ngoài cả hai hệ thống giám sát

Một token như $TRUMP nằm ở giao điểm của hai hệ thống pháp lý, nhưng có nguy cơ không được giám sát đầy đủ bởi hệ thống nào.

Nếu được xem là memecoin thông thường, nó có thể nằm ngoài phần lớn phạm vi của luật chứng khoán. Quan điểm cấp nhân viên của SEC cho rằng memecoin điển hình thường được mua vì mục đích giải trí, văn hóa hoặc đầu cơ, có ít hoặc không có công dụng và thường không cấu thành chứng khoán.

Nếu hoạt động mua token không được xem là đóng góp cho một chiến dịch, nó cũng có thể nằm ngoài các giới hạn tài trợ tranh cử thông thường.

Kết quả là một political memecoin có thể đồng thời được mô tả như:

• Không phải chứng khoán.
• Không phải khoản quyên góp.
• Không phải vé chính trị theo nghĩa truyền thống.
• Không phải cổ phần trong doanh nghiệp.
• Chỉ là một tài sản sưu tầm thể hiện sự ủng hộ.

Từng mô tả riêng lẻ có thể có cơ sở. Nhưng khi ghép lại, chúng tạo ra một sản phẩm có khả năng huy động tiền từ công chúng, đem lại doanh thu cho các bên liên quan đến chính trị gia và phân phối quyền tiếp cận mà không chịu đầy đủ nghĩa vụ của thị trường chứng khoán hay tài chính tranh cử.

“Cửa sau” thực sự không nhất thiết đưa tiền vào chiến dịch

Rủi ro lớn nhất của political memecoin không nhất thiết là nó bí mật tài trợ cho một chiến dịch tranh cử.

Mô hình này có thể đi xa hơn: nó cho phép tư nhân hóa giá trị của quyền lực chính trị.

Thay vì quyên góp cho một ủy ban để hỗ trợ chính trị gia giành chiến thắng, người mua chuyển tiền vào một thị trường có thể làm giàu cho doanh nghiệp, thương hiệu hoặc người thân liên quan đến chính trị gia đó. Người mua vẫn có thể kỳ vọng nhận lại lợi ích, gồm lợi nhuận tài chính, quyền tiếp cận, tín hiệu ủng hộ hoặc khả năng xây dựng quan hệ.

Đây không còn là gây quỹ chính trị theo nghĩa quen thuộc. Nó là quá trình chuyển sức ảnh hưởng chính trị thành một tài sản thương mại có thể giao dịch toàn cầu, liên tục và gần như ngay lập tức.

Không phải mọi người mua $TRUMP đều tìm kiếm ảnh hưởng. Phần lớn có thể chỉ đầu cơ hoặc thể hiện sự ủng hộ. Cũng chưa có bằng chứng rằng việc mua token tự động dẫn đến ưu đãi chính sách.

Tuy nhiên, một hệ thống giám sát đáng tin cậy không thể chỉ dựa vào việc đoán động cơ của từng người mua. Nó phải trả lời được các câu hỏi cụ thể hơn:

• Ai đứng sau những ví mua lượng token lớn nhất?
• Người mua có quan hệ kinh doanh hoặc pháp lý với chính phủ Mỹ hay không?
• Có giao dịch lớn nào diễn ra trước quyết định chính sách quan trọng không?
• Việc nắm giữ token có đem lại quyền tiếp cận mà công chúng không có không?
• Các đơn vị liên quan đến quan chức đã thu được bao nhiêu tiền từ mỗi sự kiện quảng bá?

Nếu những câu hỏi này không được giải quyết, $TRUMP có thể trở thành tiền lệ cho một thế hệ political memecoin mới. Khi đó, thống đốc, nghị sĩ hoặc tổng thống tương lai không cần trực tiếp kêu gọi quyên góp. Họ chỉ cần phát hành tài sản gắn với tên tuổi của mình, quảng bá nó bằng ảnh hưởng chính trị và để thị trường toàn cầu tự chuyển sự chú ý thành doanh thu.

Vấn đề vì thế không chỉ là $TRUMP có vi phạm luật hiện hành hay không. Câu hỏi lớn hơn là luật hiện hành có được thiết kế để nhận diện một hình thức kiếm tiền từ quyền lực chính trị mà trước đây chưa từng tồn tại hay không.